Şeyleşen Dünyada Ruhsal Barikat: Küçük Burjuva Egoizminin Epistemolojik Eleştirisi ve Devrimci Praksis

Kuşatmanın Psiko Politik Haritası ve "Ölü Kültür"

Bugün sokakları, fabrikaları, üniversite amfilerini ve hatta en ilerici iddialı örgütlenme zeminlerini saran o boğucu klostrofobi, tesadüfi bir ahlaki düşüş ya da bireysel birer karakter aşınması değildir. Karşı karşıya olduğumuz şey, geç kapitalizmin insan bilincini ve ruhunu sömürgeleştirmek için devreye soktuğu bütüncül bir psiko politik kuşatmadır. Sistem, yapısal krizini gizlemek ve kitlelerin kolektif öfkesini sönümlendirmek adına, toplumsal üst yapıyı ve gündelik yaşam kültürünü tam anlamıyla bir "ölü kültür" bataklığına dönüştürmüştür.

Atomizasyon ve Bencil Savunma Mekanizması

Kapitalist üretim ilişkilerinin bugünkü aşaması, insanı sadece emeğinden değil, toplumsal bir varlık olma niteliğinden de koparmayı hedefler. Marx’ın 1844 İktisadi ve Felsefi Elyazmaları’nda tırnak içine aldığı o köklü yabancılaşma, günümüzde insanı tekil bir hücreye hapsetme stratejisiyle yürütülmektedir.

Yalnızlaştırma Politikası: Birey, devasa bir güvencesizlik, açlık ve sefalet kıskacında yalnız bırakılır. Sistem, insana hayatta kalmasının tek yolunun "diğerlerini ezmek, bencilce kendi sınırlarına çekilmek ve sadece kendi çıkarını savunmak" olduğu yalanını fısıldar.
Piyasa Mantığının İçselleştirilmesi: Duygular, dostluklar ve yoldaşlık ilişkileri bile neoliberal rekabet mantığının süzgecinden geçirilir. Ortaya çıkan bu lümpenleşme, kolektif bir dayanışma kültürünü imkansız kılarken, insanı kendisinden başkasını düşünmeyen, toplumsal hakikatlere gözünü kapatan sinik bir özneye dönüştürür.

Solun Sınavı: Yanlış Bilinç ve Küçük Burjuva Egoizmi

Bu kuşatmanın en trajik ve epistemolojik olarak en çok hesaplaşılması gereken boyutu ise, bu ölü kültürün ve burjuva pisliğinin en sol, en ilerici iddialı gettolara bile sızmış olmasıdır. Marx ve Engels’in Alman İdeolojisi’nde o ölümsüz tespitle vurguladığı gibi: "Egemen sınıfın fikirleri, her dönemde egemen fikirlerdir." Burjuva ideolojisi, kendini sadece sağ partilerde ya da holding koridorlarında üretmez; kendini dönüştürememiş sol öznelerin zihinsel yarıklarında da üretir.

Bugün ilerici ortamlarda sıklıkla karşılaştığımız; mikro iktidar savaşları, grupçuluk refleksleri, devrimci iddiaların arkasına saklanmış kariyerizm ve kişisel egoların içinde kaybolma hali, tam anlamıyla bir yanlış bilinç durumudur. Lenin’in Sol Komünizm: Bir Çocukluk Hastalığı metninde adeta bir cerrah titizliğiyle teşrih ettiği o kararsız, histerik ve bencil "küçük burjuva karakteri", bugün sosyalist mücadeleyi ufak hesapların, dedikoduların ve klan savaşlarının malzemesi haline getirmektedir. Büyük tarihsel hakikatlerin yerini alan bu küçük burjuva egoizmi, insanı nefessiz bırakan o bencil ortamı bizzat kendi elleriyle yeniden üretmektedir.

"Kapitalizmin en büyük zaferi, kendisine karşı dövüştüğünü iddia edenlerin silahlarını, dilini ve egolarını bile kendi üretim ilişkilerine göre şekillendirmeyi başarmış olmasıdır."

Daralma Hissi: Patolojiye Karşı Sağlıklı Bir İsyan

Peki genç yoldaşlar, bunca sefaletin ve içsel çürümenin ortasında hissettiğimiz o derin ruhsal daralma, bizi bir teslimiyete mi götürmeli? Kesinlikle hayır.

Epistemolojik olarak netleşmek zorundayız: Bu çürümüş ortamda bir daralma, bir yabancılık ve tiksinti hissetmek, sizin hastalıklı olduğunuzun değil; aksine, sistemin patolojisine karşı bilincinizin hâlâ sağlıklı bir şekilde direndiğinin ilk kanıtıdır. Eğer bu ölü kültürün içinde rahat hissetseydiniz, kapitalist şeyleşme zihninizi tamamen teslim almış demek olurdu. Yaşadığınız o içsel daralma, türsel özünüzün zincirleri kırma arzusudur; sönmekte olan bir ateşin değil, patlamaya hazır bir diyalektik çelişki volkanının habercisidir.

Bu rehberin amacı, o daralma hissini melankolik bir köşeye çekilme bahanesine değil; zihni bileyen, aklı berraklaştıran ve bizi yeniden sahaya, hayatın o canlı, dönüştürücü damarlarına fırlatacak bir devrimci barikata dönüştürmektir.

Epistemolojik Hijyen: Zihni Burjuva Uyuşturucularından Korumak

Bir çürüme çağında akıl sağlığını korumak, klinik bir müdahaleden ziyade felsefi bir savunma hattı kurmayı gerektirir. Epistemoloji, en yalın tanımıyla bilginin doğası ve doğruluğuyla ilgilenir. Bugün maruz kaldığımız şey ise sadece "yanlış bilgi" değil, bilme ve kavrama yetimizin bizzat kendisinin burjuva kültürü tarafından sakatlanmasıdır. Zihni bu kuşatmadan koruma eylemine epistemolojik hijyen diyoruz. Bu hijyen, dünyadan elini eteğini çekmek değil; zihne giren her uyaranı, her ideolojik virüsü sınıfsal bir süzgeçten geçirerek imha etmektir.

Kinizm ve Nihilizm: Entelektüel Tembelliğin ve Teslimiyetin Sığınağı

Geç kapitalizmin üst yapıda ürettiği en sinsi uyuşturucu, "her şeyin çürüdüğü, hiçbir şeyin değişmeyeceği ve herkesin satılık olduğu" vaazını veren sinizm (kinizm) ve nihilizmdir.

Sahte Uyanış İllüzyonu: Bugün pek çok ilerici genç yoldaş, sisteme karşı radikal bir eleştiri geliştirdiğini zannederek bu sinik bataklığa düşüyor. "Zaten sol da bozuldu, insanlar da bencil, her şey bitti" retoriği, dışarıdan bakıldığında "cool" ve her şeyin farkında bir entelektüel duruş gibi pazarlanır.
Leninist Teşhis: Oysa Lenin, Materyalizm ve Ampiryokritisizm’de agnostisizm ve görecelilik sularında yüzen burjuva felsefecilerini eleştirirken tam da bu zihinsel felci işaret ediyordu. Nesnel gerçekliği ve onu değiştirme imkanını reddeden her yaklaşım, egemen sınıfın ekmeğine yağ sürer. Kinizm, devrimci praksisten kaçmak için uydurulmuş konforlu bir entelektüel tembellik sığınağıdır. Değişime olan inancı kaybetmek, burjuvazinin zaferini peşinen kabul etmektir.

"Sinizm, kapitalizmin yarattığı pisliği temizlemek yerine, o pisliğin estetiğini yaparak entelektüel tatmin sağlama acziyetidir."

Dijital Panayır ve Hınç Kültürü: Algoritmik Barikatı Örmek

Modern dünyanın felsefi yaklaşımları, özellikle Byung-Chul Han gibi düşünürlerin kavramsallaştırdığı "psiko-politika", sermayenin artık bedenlerden ziyade dijital algoritmalar vasıtasıyla zihinleri sömürgeleştirdiğini gösteriyor.

Haset ve Rekabet Döngüsü: Sosyal medya mecraları ve neoliberal kültür panayırları, insanı sürekli bir mikro-titreşim halinde tutar. Genç yoldaşlarımız, gün boyu dijital ekranlardan sızan sahte başarı öykülerini, narsistik ego gösterilerini, sol içi "iptal kültürünün" yarattığı linç histerisini soluyor. Bu durum, insan ruhunda derin bir haset, hınç ve sürekli savunmada kalma psikolojisi yaratır.
Zihinsel Detoks ve Barikat: Epistemolojik hijyenin ilk pratik adımı, bu algoritmik uyuşturucu akışına bilinçli bir barikat örmektir. Sizi sürekli kendi yoldaşınızla gizli bir rekabete sokan, dikkatinizi parçalayarak derinlemesine okuma ve düşünme yetinizi elinizden alan bu dijital gürültüyü kısmak zorundasınız. Bilgi, anlık tweetlerden veya yüzeysel tartışma videolarından değil; tarihin ve teorinin katı zemininden süzülerek alınır.

Günlük Bir Pratik Olarak Diyalektik Materyalizm

Akıl sağlığını korumanın nihai yolu, diyalektik materyalist düşünceyi rafta duran bir kitap olmaktan çıkarıp, sabah uyandığımızda gözümüze taktığımız bir gözlük haline getirmektir.

Psikolojikleştirmeden Nesnelleştirmeye: Çevrenizdeki insanların bencilliğini, en yakın yoldaşlarınızın küçük hesaplarını ve grupçuluk pisliğini gördüğünüzde derin bir hayal kırıklığıyla sarsılabilirsiniz. İşte tam bu an, ahlakçı bir yargıç gibi davranmayı bırakıp materyalist analizi devreye sokma anıdır. Kendinize şu soruyu sorun: Bu insanı bu kadar bencil, hırslı ve küçük burjuva yapan maddi koşullar, güvencesizlikler ve üretim ilişkileri nelerdir?
Zihinsel Berraklık: Öfkenizi ve kırgınlığınızı bireylerin şahsından alıp onları üreten kapitalist sisteme yönelttiğinizde, zihniniz trajik bir duygusallıktan kurtulur; bilimsel bir berraklığa kavuşur. İnsanlara küsmek bir burjuva lüksüdür; insanları ve ilişkileri dönüştürecek nesnel çelişkileri aramak ise devrimci bir görevdir.

Zihnimizi burjuva uyuşturucularından temizlediğimize göre, şimdi en can acıtıcı yere, yani kendi içimizdeki çürümeye neşter vurabiliriz.

Sol İçi Egoizmin Anatomisi: Küçük Hesaplara Karşı Büyük Hakikat

Gözümüzü en uzağa, emperyalist arenalara çevirip onları felsefi olarak yapı söküme uğratmak nispeten konforlu bir entelektüel çabadır yoldaş. Asıl can yakıcı olan, bizi asıl nefessiz bırakan eylem, o teorik neşteri en yakına—kendilerini "ilerici", "solcu" veya "devrimci" olarak kodlayan gettoların içine—vurmaktır. Bahsettiğin o bencil, grupçu, ufak hesaplar peşinde koşan ve kişisel egolarının dehlizlerinde kaybolan insan tipi, kapitalist yabancılaşmanın en trajik ve en ironik ürünüdür. Kendini sistemin anti-tezi olarak sunan bir öznenin, pratik düzlemde sistemin en çürük reflekslerini yeniden üretmesi, epistemolojik bir körlük ve ağır bir felsefi yarılmadır.

Sermayenin İçselleştirilmiş Aynası: Mikro İktidar Alanları

Georg Lukács’ın işaret ettiği şeyleşme sarmalı, ne yazık ki ilerici yapıların örgütlenme mantığını da sömürgeleştirmiştir. Sermaye, fabrikaları özelleştirmekle kalmamış; yoldaşlığı, dayanışmayı ve ortak geleceği de her bireyin kendi küçük kar-zarar hanesine yazacağı birer kişisel mülke dönüştürmüştür.

Piyasa Dinamiği Olarak Grupçuluk: Sol içi klikleşmeler ve grupçuluk refleksleri, felsefi olarak kapitalist piyasadaki küçük işletmelerin rekabet mantığından farksızdır. Büyük tarihsel hakikati (sınıf mücadelesini ve insanlığın kurtuluşunu) savunduğunu iddia eden yapılar, pratikte kendi küçük "pazar paylarını" korumaya çalışan, diğer ilerici odakları yoldaş değil "rakip" olarak gören tekelci burjuva şirketleri gibi davranırlar.
Narsistik Kariyerizm: Kolektif bir özne olmanın ağırlığını kaldıramayan küçük burjuva bireyciliği, örgütlü zeminleri kendi şahsi egolarını tatmin edeceği, mikro-iktidar alanları devşireceği birer podyuma dönüştürür. Ortaya çıkan bu narsistik kariyerizm, felsefi anlamda kuramsal bir sefalettir. Bu ortamlarda fikirler, hakikate ulaşmak için değil; klik savaşlarında birer silah, kişisel kibri besleyecek birer süs eşyası olarak tüketilir.

Leninist Teşhis: Küçük Burjuva Histerisi ve Klikleşme

Lenin, Bir Adım İleri, İki Adım Geri ve Sol Komünizm: Bir Çocukluk Hastalığı metinlerinde tam da bu insan tipolojisinin anatomisini çıkarır. Proletaryanın disiplininden, somut hayatın gerçekliğinden ve fabrikadaki o yalın kolektivizmden kopuk olan entelektüel veya küçük burjuva kökenli özneler, harekete kendi "histerilerini" bulaştırırlar.

"Küçük burjuva, kapitalizm altında sürekli baskı gördüğü ve durumu dehşet verici biçimde kötüleştiği için kolayca radikalleşir; ancak tutarlılıktan, örgütlülükten, disiplinden ve sarsılmazlıktan yoksundur. Bu radikalizm kolayca bencil bir kibirlenmeye, klikleşmeye ve anarşik bir egoizme evrilir."

Bugün çevremizi saran o garip kendini beğenmişlik, kapitalist güvencesizlik altında ezilen ama sınıf bilincine ulaşamadığı için elitist bir kibre sığınan lümpenleşmiş aydın psikolojisidir. Kolektif bir eylemin parçası olamayan insan, kendi küçük dünyasının kralı olmak ister. Bu yüzden dedikodu, kişisel hınç, "grupçuluk" ve mikro-linç kültürleri, bu yapıların yapısal uyuşturucusu haline gelir.

Kurtuluş Reçetesi: Ahlaki Yargılamadan Sınıfsal Nesnelliğe

Peki yoldaş, bu çürümüş, insanı boğan atmosferin ortasında ruhsal bağışıklığımızı nasıl koruyacağız? Kendimizi bu gettolardan nasıl sağ çıkaracağız?

Hınç Tuzağına Düşmemek: İlk felsefi kuralımız şudur: Bu insanlara ve ortamlara karşı kişisel bir kırgınlık, ahlaki bir öfke veya hınç biriktirmeyin. Nietzsche’nin de isabetle analiz ettiği o hınç kültürü, insanı içten içe kemiren ve egemenlerin seviyesine indiren bir zehirdir. Onlara küsmek, bir köşeye çekilip melankoli üretmek sadece o çürümeye teslim olmaktır.
Koşulları Yapı Söküme Uğratmak: Spinoza’nın o muazzam şiarını hatırlayalım: "İnsan eylemlerine alay etmemek, ağlamamak, onlardan nefret etmemek, aksine onları anlamaya çalışmak." Karşındaki "ilerici" figürün egolarını, küçük hesaplarını ve bencil çiğliğini gördüğünde onu ahlaki bir özne olarak değil, kapitalist üst yapının ürettiği bir semptom olarak oku.

Kendine şu soruyu sor: Bu bireyi bu kadar güvensiz, bu kadar klan bağımlısı, bu kadar bencil kılan nesnel maddi koşullar ve ideolojik kuşatma nedir? Meseleye bu sınıfsal nesnellikle yaklaştığında, yaşadığın o duygusal yıpranmanın yerini felsefi bir soğukkanlılık ve bilimsel bir berraklık alacaktır. Onların küçük hesapları, senin büyük hakikatine (praksisine) gölge düşüremez. Biz insanlığın tarihsel yürüyüşüne ve proletaryanın o saf, tarladaki, fabrikadaki dönüştürücü gücüne inanıyoruz; bu inanç, bir avuç küçük burjuvanın ego savaşlarına kurban edilemeyecek kadar değerlidir.

Hayata Katılmak ve Mekânı Dönüştürmek: Gettoyu Terk Etmek

İçinde boğulduğumuz o bencil, egoist ve mikro iktidar savaşlarıyla malul ilerici çevrelerin yarattığı klostrofobiden kurtulmanın yolu, o çevreleri kendi içinde "tartışarak" düzeltmeye çalışmak değildir. Epistemolojik olarak en büyük yanılgılardan biri, sadece söylem üreterek ve steril gettolarda teorik pürüzsüzlük arayarak dünyayı değiştirebileceğimizi sanmaktır. Oysa Marx, o kurucu metni Feuerbach Üzerine Tezler’in beşincisinde, dünyayı yalnızca seyreden ve onu soyut bir nesne olarak kavrayan "gözlemci materyalizmi" kıyasıya eleştirir. Bilgi, saf düşüncenin değil, duyusal ve pratik insan eyleminin, yani praksisin bir ürünüdür. Dolayısıyla, akıl sağlığımızı korumanın ve o çürümeyi aşmanın yegane pratik adımı, bizi delirten o steril gettoyu terk etmektir.

Steril Entelektüel Gettoların Epistemolojik Hapishanesi

Bugün adına "sol ortamlar" dediğimiz pek çok yapı, modern dünyadaki felsefi yaklaşımlardan Guy Debord’un tarif ettiği o Gösteri Toplumu’nun küçük birer replikasına dönüşmüştür.

Söylem Fetişizmi: Gerçek toplumsal ilişkilerden, fabrikadaki somut sömürüden ve sokağın çıplak gerçekliğinden kopan ilerici özneler, kendilerine yapay bir dil ve steril bir getto inşa ederler. Bu gettolarda sabah akşam birbirini "iptal eden", mikro-etik tartışmalarla kendi kibrini besleyen ve sadece kendi yankı odasında konuşan bir lümpen-entelektüel tipolojisi ürer.
Zihinsel Tıkanma: Goethe’nin Faust’ta o muazzam felsefi sezişle haykırdığı gibi: _"Başlangıçta eylem vardı!" Eylemin, yani pratik dönüştürme iradesinin olmadığı yerde sadece laf kalabalığı ve zihinsel çürüme baş gösterir. Sizi nefessiz bırakan o bencil ortam, tam da bu eylemsizliğin yarattığı ruhsal çürümedir.

Mekânın Üretimi ve Gramscigil "Organik" Dönüşüm

Modern Marksist coğrafyacı Henri Lefebvre, Mekânın Üretimi’nde kapitalizmin mekânı sadece fiziksel bir alan olarak değil, toplumsal ilişkileri yeniden üreten ideolojik bir aygıt olarak kurguladığını söyler. Bizler de gettolarımıza sıkışarak mekânı burjuvaziye teslim ediyoruz.

Gettoyu Terk Etmek: Akıl sağlığımızı korumak için entelektüel tartışma kulüplerinin klostrofobik koridorlarından çıkıp, hayatın gerçek damarlarının attığı somut mekânlara yönelmek zorundayız. İşçi mahalleleri, sendika binaları, yerel dayanışma ağları, ekoloji mücadelelerinin verildiği topraklar... İşte bizim yeni ve sahici mekânlarımız buralardır.
Organik Aydın Pratiği: Antonio Gramsci’nin Hapishane Defterleri’nde kavramsallaştırdığı Organik Aydın, kitlelere tepeden bakan, kütüphanesinden reçeteler yazan steril bir figür değildir. O, işçi sınıfının pratik yaşamıyla hemhal olan, onun somut sorunlarını (barınma krizi, açlık, güvencesizlik, iş cinayetleri) kolektif bir bilinçle örgütleyen öznedir. Sokağın, mahallenin ve fabrikanın o çıplak, sahici dertleriyle uğraşmaya başladığınız an, o ilerici gettolardaki dedikoduların, klik savaşlarının ve narsistik egoların ne kadar cüceleştiğini ve hükümsüz kaldığını çıplak gözle göreceksiniz.

En Büyük Terapi: Yabancılaşmayı Praksisle Kırmak

Kapitalizm bize akıl sağlığımızı korumamız için "bireysel kişisel gelişim reçeteleri", "meditasyon aplikasyonları" veya "bencilce bir kendi içine dönme" seansları satar. Oysa Marksist bir felsefeci için yabancılaşmanın ve ruhsal daralmanın ilacı bireysel yalıtımda değil, kolektif eylemliliktedir.

"İnsan ruhunu, çevreleyen o ölü kültürün çürümüşlüğünden koruyan en güçlü kalkan, nesnel gerçekliği değiştirme iradesidir. Dünyayı dönüştürmek için atılan her somut adım, insanın kendi üzerindeki yabancılaşma zincirini kıran en radikal terapidir."

Sovyet edebiyatının o devrimci gerçekçi damarına, Maksim Gorki’ye kulak verelim. O, insanı çamurun içinden çekip çıkarırken onu soyut bir kutsallıkla övmez; insanın dünyayı emeğiyle ve mücadelesiyle nasıl yeniden kurduğunu anlatır. Siz sokağın somut bir sorununu çözmek, bir işçinin hakkını savunmak ya da mahallede kolektif bir kütüphane kurmak için gövdenizi taşın altına koyduğunuzda, egemenlerin üzerimize serptiği o bencil "ölü kültürün" pisliği üzerinizden akar gider.

Genç yoldaşlar, o daralan ruhlarınızı kendi içinizde değil, hayata katılarak ve mekânı radikal bir dayanışmayla dönüştürerek iyileştirin. Gerçek bağışıklık, steril laboratuvarlarda değil, kavganın ve hayatın tam ortasında kazanılır.

Klasiklerin ve Sovyet Edebiyatının Direnç Reçeteleri

Kapitalist kültür endüstrisi, insan zihnini parçalamak ve onu anlık hazların, sığ polemiklerin ve "ölü kültürün" esiri kılmak için estetiği bir silah olarak kullanır. Bizim buna karşı geliştireceğimiz felsefi yanıt, sanatı bir kaçış veya nostalji nesnesi olarak görmek değil; onu epistemolojik bir zırh ve direnç mekanizması haline getirmektir. Karl Marx’ın her yıl Shakespeare’i ve Aeschylus’u baştan sona okuması, Engels’in Balzac analizleri ya da Lenin’in Tolstoy’u "Rus Devriminin Aynası" olarak nitelendirerek yaptığı o muazzam çözümlemeler tesadüf değildir. Büyük edebiyat, burjuva şeyleşmesinin zihnimizde yarattığı o bencil çatlakları kapatan, bizi insanlığın tarihsel yürüyüşüne yeniden bağlayan devrimci bir hafıza deposudur.

Klasiklerin Diyalektik Aynası: İnsan Çelişkisinin Evrenselliği

Bugün içinde bulunduğumuz o "ufak hesaplar ve mikro egolar" sarmalını aşmak için gözümüzü insan ruhunun derinliklerine, yani klasiklerin o sarsılmaz zeminine çevirmek zorundayız.

Dante ve Yolculuğun Kararlılığı: İlahi Komedya’da Dante’nin o karanlık ormandan, cehennemin en derin çukurlarından geçerek ışığa ulaşma çabası, tarihsel materyalist bir okumayla, insanlığın trajedilerden sıyrılarak kendi kurtuluşunu inşa etme inadıdır.
Shakespeare ve Paranın Sökümü: Marx’ın 1844 Elyazmaları’nda paranın insan ilişkilerini nasıl tersyüz ettiğini anlatırken Shakespeare’in Atinalı Timon’undan uzun uzun alıntılar yapması boşuna değildir. Shakespeare, burjuva bencilliğinin, dostlukları ve yoldaşlıkları nasıl birer fetiş nesnesine dönüştürdüğünü yüzyıllar öncesinden teşrih etmiştir. Klasikleri okumak, çevremizdeki lümpenleşmenin tarihsel köklerini görmemizi sağlar.
Goethe ve Eylemin Primatlığı: Faust’ta her türlü soyut teorinin ötesinde eylemi, hayatı ve dönüşümü merkeze alan o felsefi derinlik, bugünün o steril, eylemsiz tartışma gettolarına indirilmiş en büyük entelektüel tokattır.

Gorki’nin "Ana"sı: Korkunun Bilince Tahvili

Sovyet edebiyatının kurucu dehası Maksim Gorki, insanı düştüğü çamurla yargılamaz; o çamurun içinden nasıl bir devrimci öznenin fışkırabileceğini gösterir.

Ana romanındaki Pelageya Nilovna figürü, kapitalist sistemin en dipten, en ezilmiş, en sinik ve bencilce korkularla sarmalanmış katmanından gelir. Roman boyunca izlediğimiz şey, Nilovna'nın sadece siyasi bir militana dönüşmesi değil, felsefi bir epistemolojik kopuş yaşamasıdır.
Korku ve yalnızlık, kolektif eylemin içinde eriyerek sarsılmaz bir sınıf bilincine ve türsel bir sevgiye evrilir. Çevremizdeki "ilerici" çevrelerin o küçük, çiğ, egoist yapılarına bakıp umutsuzluğa düştüğümüzde Gorki bize şunu hatırlatır: İnsan sabit bir cevher değildir; onu kuşatan ölü kültüre inat, doğru bir praksisle buluştuğunda içindeki o muazzam kolektif potansiyeli açığa çıkaracaktır.

Pavel Korçagin: Konforlu Nihilizme İndirilen Şamar

Nikolai Ostrovski’nin Ve Çeliğe Su Verildi romanındaki Pavel Korçagin karakteri, bugünün o her şeyden şikayet eden, her şeyi tüketen ama kılını bile kıpırdatmayan küçük burjuva nihilizmine karşı adeta canlı bir manifestodur.

İmkansızlıklar İçinde İrade: Korçagin; fiziksel yıkımların, körlüğün, felcin ve bitmek bilmeyen toplumsal imkansızlıkların ortasında, kendi bireysel trajedisine teslim olup bir kenara çekilmez. Onun akıl sağlığını ve yaşama sevincini koruyan yegane şey, hayatını insanlığın kurtuluş mücadelesine, yani kolektif bir amaca adamış olmasıdır.
Konforlu Sızlanmanın Reddi: Bugün en sol çevrelerde bile gördüğümüz o "ufak hesaplar, grupçuluklar ve kişisel kariyerizm" bataklığı, konforun ve eylemsizliğin ürettiği birer patolojidir. Korçagin’in hayatı, bencilce kendi içine dönen insanın nasıl çürüyeceğini, yüzünü kolektif kurtuluşa dönen insanın ise nasıl çelikleşeceğini gösterir.

"Hayat insana bir kez verilir ve onu öyle yaşamalı ki, hiçbir amaç taşımayan, boşa geçmiş yılların utancı yüreği sızlatmasın; geçmişin miskinliği ve küçük hesapları insanı utandırmasın..."

Genç yoldaşlar, burjuva uyuşturucularının ve ilerici gettoların o zehirli dilinin panzehiri bu edebi mirastır. Akşamları o sığ dijital mecraların haset ve hınç üreten koridorlarında kaybolmak yerine; Marx’ın, Gorki’nin, Ostrovski’nin sayfalarına sığının. Oradan devşireceğiniz zihinsel berraklık ve tarihsel iyimserlik, sizi çevrenizdeki o bencil çürümeden koruyacak en muhkem ruhsal barikattır. Çelik, o küçük burjuva gettolarının dedikodu kazanlarında değil; klasiklerin felsefi derinliği ve sokağın dönüştürücü sıcaklığıyla sulanarak dövülür.

Tarihsel İyimserlik ve Yeni İnsanın Nüveleri

Yoldaş, burjuva ideolojisinin en büyük başarısı, içinde bulunduğumuz tarihsel kesiti "tarihin sonu" ve bu bencil, çürümüş kültürü de "insanın değişmez doğası" olarak pazarlamasıdır. Çağımızın felsefi yaklaşımlarından Mark Fisher’ın Kapitalist Realizm’de isabetle teşhis ettiği gibi; kapitalizm bize dünyayı değiştirme imkanımızın kalmadığı, bu karanlığın mutlak olduğu illüzyonunu dayatır. Eğer epistemolojik ufkumuzu bugünün ölü kültürüyle sınırlarsak, varacağımız yer kaçınılmaz olarak teslimiyetçi bir nihilizm olacaktır. Oysa diyalektik materyalizm bize tam tersini söyler: Çürüme mutlak değildir; aksine, bağrında kendi zıddını, yani yeni bir dünyayı ve yeni bir insanı doğuracak olan radikal çelişkileri taşır.

Geleceğin o özgür ve sosyalist kültüründen bugüne, bu 21. yüzyılın bencil karanlığına baktığımızda gördüğümüz şey bir son değil, sadece eski dünyanın sancılı ve kirli bir doğum sürecidir. Tarihsel iyimserliğimizi korumak, boş bir polyannacılık değil, bilimin ve diyalektiğin bize sunduğu nesnel bir zorunluluktur.

Bu karanlığı yaracak ve geleceğin insanını kuracak olan o felsefi hattı genç yoldaşlarımıza şu sarsılmaz sütunlarla aktaralım:

Aklın Kötümserliği, İradenin İyimserliği: Antonio Gramsci’nin faşizmin zindanlarında bile kaybetmediği o muazzam şiarı rehberimizdir. Akıl, çevremizdeki o küçük burjuva egoizminin, lümpenleşmenin ve sefaletin haritasını tüm çıplaklığıyla çıkaracak kadar keskin ve "kötümser" olmalıdır; ancak irade, tarihi yapanın egemenler değil, sınıfsal pratik olduğunu bilecek kadar sarsılmaz ve "iyimser" kalmak zorundadır.
Diyalektik Olumsuzlama: Kapitalizmin insanı atomize edip bencilleştiren bu vahşi hamlesi, kendi mezar kazıcılarını da daha rafine bir öfkeyle bileyerek üretir. Bugün yaşanan o derin ruhsal daralma ve yalnızlık hissi, kitlelerin çok yakında daha büyük bir kolektiflik ve yoldaşlık arzusuna yöneleceğinin habercisidir. Sistem ne kadar yabancılaştırırsa, insanın özüne dönme ve dayanışma ihtiyacı o kadar patlayıcı bir güç haline gelir.
Yeni İnsanın Nüveleri: Che Guevara’nın Küba’da Sosyalizm ve İnsan metninde vurguladığı "Yeni İnsan", devrimden sonra gökten zembille inmeyecektir. Onun nüveleri (çekirdekleri) bugünden, bu bencil pisliğin tam ortasında, o akıntıya karşı kürek çeken yoldaşların pratiklerinde filizlenmektedir. Çevresindeki tüm grupçuluklara ve küçük hesaplara rağmen yoldaşını satmayan, sokağın somut acısına sırtını dönmeyen, bilgisini ve emeğini kâr için değil halkı için seferber eden her genç yoldaş, geleceğin insanının bugünkü canlı prototipidir.

"Tarih, burjuvazinin ufak hesaplarıyla değil, proletaryanın ve geleceğin insanının o devasa, yaratıcı neşesiyle yazılır. Bugünün karanlığı, yarının şafağında sadece kötü bir rüya olarak hatırlanacaktır."

Genç yoldaşlar! Egemenlerin ruhlarımızı sömürgeleştirmesine, bizi steril gettolarda birbirimizi kemiren edilgen gölgelere dönüştürmesine izin vermeyelim. Geleceğin kültürü, insanın insanı sömürmediği, kafa ve kol emeğinin birleştiği, sporun ve sanatın gerçek özgürlüğüne kavuştuğu o aydınlık gelecek, bugünkü pratiklerimizin içinde bir vaha gibi inşa edilmeyi bekliyor.

Tribünlerin sahte ışıklarını, ilerici kılıflı küçük burjuva egolarını arkamızda bırakalım. Yüzümüzü sokağa, fabrikaya, bilimin berraklığına ve insanlığın o sarsılmaz tarihsel yürüyüşüne dönelim. Geleceğin o güzel insanı bizi sahada, kavganın ve hayatın tam ortasında bekliyor.

Selam olsun o geleceği bugünden emeğiyle örenlere!