Sosyal Medyada Yaş Doğrulama Teknik Olarak Nasıl İşleyecek?

1 Kasım 2026 itibarıyla Türkiye'de sosyal medya hesabı açmak artık yalnızca e-posta ve şifreyle olmuyor. Yeni hesap açan herkes, yaşı ne olursa olsun, e-Devlet üzerinden bir "yaş doğrulama belirteci" üretip platforma vermek zorunda. Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027. Bu yazıda önce kısa bir özet veriyoruz, sonra sürecin teknik olarak nasıl işleyeceğini adım adım açıyoruz: kim neyi görüyor, hangi veri nereye akıyor, belirteç nasıl bir şey olabilir, 15-17 yaş hesaplarındaki kısıtlar yazılımda nasıl uygulanır, yaptırım olarak öngörülen bant daraltma nasıl yapılır. En sonda da her zamanki üç soruyu soruyoruz: kimin elinde, kimin denetiminde, kimin yararına?

Bu yazı, 17 Ekim'de yazdığımız Bir Öğün Yemeği Çok Görenlerin Çocuk Koruma Mazereti ve Sosyal Medyada Gözetim Kapısı, 28 Ekim'deki Otuz Bir Puan: İnternette Özgürlük 2026 Raporu ve Kimliğe Bağlanan Ekran ve 1 Kasım'daki Cüzdan Bizim, Anahtar Kimin? yazılarının devamıdır. Orada siyasal çerçeveyi kurmuştuk; burada makinenin içine bakıyoruz.

---

Özet: On Maddede Yaş Doğrulama

1. Dayanak. 5651 sayılı İnternet Kanunu'na 7578 sayılı Kanun'la (kabul 22 Nisan 2026, Resmi Gazete 1 Mayıs 2026) eklenen hükümle sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunması yasaklandı. Uygulamanın ayrıntısı, Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı ve 10 Ekim 2026'da yayımlanan yönetmelikle belirlendi. Yürürlük 1 Kasım 2026.
2. Herkes doğrulayacak. Yasak 15 yaş altına ama doğrulama zorunluluğu herkese. 40 yaşındaki bir işçi de, 70 yaşındaki bir emekli de belirteç üretecek.
3. Takvim. Yeni hesaplar 1 Kasım'dan itibaren doğrulamadan açılamıyor. Mevcut hesaplar en geç 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulanmalı. 1 Kasım'da hesapların toptan kapanacağı söylentisi doğru değil.
4. Mekanizma. Kullanıcı e-Devlet'e girer, Siber Güvenlik Başkanlığı'nın yaş doğrulama hizmetinden bir dijital belirteç üretir, bunu platformdaki doğrulama alanına girer. Platform belirteci kontrol eder ve hesabı bir yaş grubuna yerleştirir.
5. Belirteçte ne var? Yönetmeliğe göre yalnızca iki eşik bilgisi: 15'i geçti mi, 18'i geçti mi. Ad, soyad, doğum tarihi, T.C. kimlik numarası ve kullanıcı adı yok.
6. Asıl sorun içerikte değil süreçte. Belirtecin teknik yapısı, Başkanlığın yalnızca platformlarla paylaşacağı bir rehbere bırakıldı. Devletin üretim anında hangi kaydı tuttuğu, platformun doğrulama sırasında devlete ne sorduğu kamuya açık değil.
7. Üç yaş grubu. 15 altı: hesap yok, ebeveyn izniyle istisna da yok. 15-17: gizli hesap, canlı yayın yok, sonsuz kaydırma yok, profilleme ve kişiselleştirilmiş reklam yok, mesaj yalnızca takip edilenlerden. 18 üstü: her şey eskisi gibi.
8. Platform ayrıca kendi yöntemini kullanabilir. "Makul şüphe" halinde hesap askıya alınır ve yeniden doğrulama istenir. "Makul şüphe"nin tanımı yok.
9. Yaptırım platforma. Küresel cironun yüzde 3'üne kadar idari para cezası, reklam yasağı, hakim kararıyla önce yüzde 50, sonra yüzde 90 bant daraltma. Doğrulamayan sıradan kullanıcıya para cezası yok; yaptırımı hesabın kapanması.
10. Sınıfsal sonuç. Çocuk koruma gerekçesiyle, toplumun tamamının sosyal medya varlığı devletin tuttuğu bir kimlik anahtarına bağlanıyor. Anonimlik, özellikle örgütlenen işçi, muhalif ve gazeteci için, fiilen devletin iznine tabi hale geliyor. Yetişkinler için platformların gözetim temelli iş modeline ise dokunulmuyor.

---

Detay

Hukuki iskelet: kanun ne diyor, yönetmelik ne ekliyor?

Teknik süreci anlamak için önce kimin neye yetkili olduğunu bilmek gerekiyor, çünkü bu düzenlemede teknik mimarinin önemli kısmı kanundan değil yönetmelikten geliyor.

7578 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle 5651'in ek 4. maddesinin yedinci fıkrası değişti. Eski metinde sağlayıcı çocuklar için "gerekli tedbirleri alır" diyordu; yeni metinde sağlayıcı "onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz" ve bunun için yaş doğrulama tedbiri almak zorunda. Kanun burada duruyor.

e-Devlet, devlet eliyle kimlik doğrulaması ve yetişkinlerin de doğrulanması ise yönetmelikte. İfade Özgürlüğü Derneği'nin (İFÖD) ifadesiyle: "Kanunda ne e-Devlet'ten, ne devlet eliyle kimlik doğrulamasından ne de yetişkinlerin doğrulanmasından söz edilmektedir." Anayasa'nın 13. ve 20. maddelerine göre temel hakların sınırlanması ve kişisel verilerin işlenmesi kanunla yapılmak zorunda olduğu için İFÖD yönetmeliğin iptali için Danıştay'a gideceğini açıkladı. Yönetmeliğe karşı doğrudan dava süresi 9 Aralık 2026'da doluyor.

Teknik açıdan bunun anlamı şu: sistemin en kritik parçası olan belirtecin yapısını kanun değil, yönetmeliğin 12. maddesine göre Başkanlığın hazırlayacağı bir rehber belirleyecek. O rehber kamuya açık değil.

Sistemin aktörleri

Yaş doğrulamada üç aktör var. Her birinin elinde ne olduğunu bilmek, kimin neyi görebildiğini anlamanın anahtarı.

Aktör	Elinde ne var?	Ne görebilir?
Kullanıcı	e-Devlet şifresi ya da e-imza/mobil imza, platform hesabı	Kendi belirtecini
Siber Güvenlik Başkanlığı (e-Devlet üzerinden)	Nüfus kaydı (doğum tarihi), belirteç üretme ve imzalama anahtarı	Kimin, ne zaman belirteç ürettiğini; tasarıma göre hangi platform için ürettiğini ve belirtecin nerede kullanıldığını
Sosyal ağ sağlayıcı (Instagram, TikTok, X, YouTube vb.)	Hesap, cihaz, IP, davranış verisi; Başkanlığın doğrulama anahtarı ya da doğrulama servisine erişim	Belirtecin geçerli olup olmadığını ve yaş grubunu; kendi topladığı her şeyi

Tablonun son sütunundaki "tasarıma göre" ifadesi bu yazının asıl konusu. Çünkü aynı yönetmelik metniyle çok farklı mahremiyet düzeylerine sahip sistemler kurulabilir.

Adım adım akış

Basında ve yönetmeliğin 6. ve 7. maddelerinde anlatılan akış şöyle:

1. Giriş. Kullanıcı turkiye.gov.tr ya da e-Devlet mobil uygulamasına güvenli giriş yapar (şifre, e-imza, mobil imza ya da banka ile).
2. Hizmet. Siber Güvenlik Başkanlığı'nın "yaş doğrulama belirteci oluşturma" hizmetine girer.
3. Hesaplama. Sistem nüfus kaydındaki doğum tarihine bakar ve iki soruyu yanıtlar: kullanıcı 15'i doldurdu mu, 18'i doldurdu mu?
4. Üretim. Bu iki bilgiyi taşıyan, Başkanlık tarafından dijital olarak imzalanmış bir belirteç üretilir. Kullanıcıya bir kod ya da kopyalanabilir bir metin olarak verilir.
5. Teslim. Kullanıcı bu kodu platformun hesap açma ya da doğrulama ekranındaki alana girer.
6. Kontrol. Platform belirtecin gerçekten Başkanlıktan geldiğini, süresinin dolmadığını ve daha önce kullanılmadığını kontrol eder.
7. Sınıflama. Hesap üç gruptan birine yerleştirilir: reddedilir (15 altı), çocuk hesabı (15-17), yetişkin hesabı (18+).
8. Kayıt. Platform, hesabın hangi tarihte hangi grupta doğrulandığını saklar. Belirteci yaş doğrulama dışında kullanması yasak.

Türkiye'de yerleşik olmayan, geçici olarak bulunan kullanıcılar (turistler) e-Devlet'e giremeyeceği için pasaport bilgilerine dayanan ayrı bir belirteç alacak. Bunun nasıl işleyeceği de Başkanlığın takdirine bırakılmış.

Belirteç teknik olarak ne olabilir? Üç olası mimari

Rehber yayımlanmadığı için kesin konuşamayız. Ama dünyada bu iş için kullanılan üç temel yaklaşım var ve hangisinin seçildiği her şeyi değiştiriyor. Bunları genç yoldaşlar için sade bir dille açalım.

Birinci mimari: İmzalı belirteç, çevrimdışı doğrulama. Başkanlık, içinde 15_ustu: evet, 18_ustu: hayır, bir rastgele sayı (nonce) ve son geçerlilik tarihi bulunan küçük bir veri paketi üretir ve bunu kendi gizli anahtarıyla imzalar. Bu, web dünyasında yaygın olan JWT/JWS biçimine benzer. Platform, Başkanlığın herkese açık anahtarıyla imzayı kendi sunucusunda kontrol eder; Başkanlığa ayrıca bir şey sormaz.

• Artısı: Doğrulama anında devlet, belirtecin hangi platformda, hangi hesapta kullanıldığını görmez.
• Eksisi: Üretim anında devlet, belirtecin kime verildiğini bilir. Belirteçteki rastgele sayıyı kendi kayıtlarında T.C. kimlik numarasıyla eşleştirerek saklarsa, ileride platformdan "bu hesap hangi belirteçle doğrulandı" bilgisini istediği anda hesap sahibi bulunur. Yani belirteçte isim olmaması, bağlantının kurulamayacağı anlamına gelmez.

İkinci mimari: Çevrimiçi doğrulama servisi. Platform, kullanıcının girdiği kodu Başkanlığın bir doğrulama servisine (API) gönderir; servis "geçerli, yaş grubu 18+" diye yanıt verir.

• Artısı: Kod kısa olabilir, kullanıcı için kolaydır; iptal ve tek kullanımlık kontrolü kolaydır.
• Eksisi: Devlet her doğrulamada hangi platformun, hangi anda, hangi belirteci sorduğunu görür. Üretim kaydıyla birleştiğinde "Ahmet Yılmaz, 2 Kasım 14:32'de X'te hesap açtı" bilgisi devletin elinde oluşur. Bu, en gözetim dostu mimaridir.

Üçüncü mimari: Gizlilik koruyan kriptografi. Kör imza (blind signature) ya da sıfır bilgi ispatı (zero-knowledge proof) gibi yöntemlerle, devlet belirteci imzalar ama imzaladığı belirtecin içeriğini göremez; platform da yalnızca "bu kişi 18'i geçmiş" ispatını görür. Avrupa Birliği'nin yaş doğrulama planında ve ISO 18013-5 standardındaki mobil ehliyet tasarımında "seçici ifşa" adıyla bu yöne gidiliyor.

• Artısı: Devlet ile platform elindeki kayıtları birleştirse bile belirteç kişiyle eşleşmez.
• Eksisi: Belirteç kişiye bağlı olmadığı için bir yetişkinin ürettiği belirteç bir çocuğa verilebilir. Bunu önlemek için cihaz bağlama gibi ek önlemler gerekir; bu da yeniden izlenebilirlik getirir.

İFÖD'ün "çözülemez ikilem" dediği şey tam olarak bu: belirteç kişiyle bağ kurmazsa kolayca devredilir, düzenleme etkisiz kalır; devredilmesin diye güçlendirilirse kimin ne zaman nerede doğrulama yaptığını izleyebilen bir altyapıya dönüşür. İFÖD'ün özlü cümlesiyle: "Bu düzenleme ya etkisiz kalacak ya da bir gözetim aracına dönüşecektir."

Hangi mimarinin seçildiğini bilmiyoruz, çünkü rehber yalnızca platformlarla paylaşılacak. İFÖD'ün deyişiyle: "Mahremiyetin güvencesi, onu denetlemesi gerekenlerin göremeyeceği bir belgeye emanet edilmiştir."

Üç mimarinin karşılaştırması

Soru	İmzalı belirteç (çevrimdışı)	Çevrimiçi doğrulama servisi	Gizlilik koruyan kriptografi
Devlet belirteci kime verdiğini biliyor mu?	Evet	Evet	Hayır (kör imzada)
Devlet hangi platformda kullanıldığını görüyor mu?	Hayır (kayıt eşleştirilirse sonradan evet)	Evet, anlık	Hayır
Platform kimliği görüyor mu?	Hayır	Hayır	Hayır
Belirteç başkasına devredilebilir mi?	Süre ve tek kullanım sınırıyla kısmen	Zor	Kolay (ek önlem yoksa)
Kamuya açık denetim mümkün mü?	Rehber açıklanırsa	Rehber açıklanırsa	Rehber açıklanırsa

Son satırın hepsinde aynı koşul var. Teknik tartışmanın ilk talebi bu yüzden basit: rehber yayımlansın.

Platform tarafında neler olacak?

Belirteç işin yalnızca ilk kapısı. Yönetmelik platformlara üç ayrı iş yüklüyor.

Ek yaş denetimi. Platform, hizmet sırasında kendi yöntemleriyle de yaş kontrolü yapabilir. Dünyada bunun yaygın biçimleri şunlar: yüz fotoğrafından ya da kısa videodan yapay zeka ile yaş tahmini, davranış verisinden yaş tahmini (hangi saatlerde, hangi içeriklerle, hangi yazım biçimiyle etkileşim kurulduğu), cihaz ve uygulama mağazası bilgisi. "Makul şüphe" doğduğunda hesap askıya alınır ve yeni belirteç istenir. "Makul şüphe" tanımlanmadığı için bu, platformun kendi algoritmasına geniş bir takdir alanı bırakıyor. Yani devletin kimlik anahtarının yanına, platformun yüz ve davranış analizi de ekleniyor.

Kimin Türkiye'de olduğuna karar vermek. Düzenleme "Türkiye'den erişilebilen" sağlayıcıları kapsıyor. Platformun bir kullanıcıya bu kuralları uygulaması için onun Türkiye'de olduğunu anlaması gerekir: IP adresi, SIM kartın ülke kodu, uygulama mağazası bölgesi, telefon numarası. VPN bu sinyallerin yalnızca birini (IP) değiştirir. Hesap bir kez doğrulandıktan sonra yaş grubu hesaba bağlı kaldığı için VPN, mevcut bir hesabı yaş grubundan çıkarmaz. Ama doğrulama ekranını hiç görmemek için hesabı başka ülkeden açılmış gibi göstermek, gençler arasında ilk günden konuşulmaya başladı. Bu da "makul şüphe" denetiminin sertleşmesine gerekçe yapılacaktır.

İtiraz sistemi. Hatalı sınıflama ya da askıya alma için Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir itiraz yolu zorunlu; sonuç yalnızca otomatik sistemle verilemez, "anlamlı insan incelemesi" gerekir. İtiraz sürerken içerik ve veriler silinemez. Platformlar her yıl itiraz sayısını, kabul oranını ve ortalama süreyi açıklayacak. Bu madde düzenlemenin olumlu yanlarından biridir. Aynı ilkeyi genel içerik kaldırma kararları için de talep etmek gerekiyor.

15-17 yaş hesapları yazılımda nasıl kısıtlanır?

Yönetmeliğin 8. maddesi çocuk hesapları için bir dizi kural koyuyor. Bunların her biri yazılımda farklı bir müdahale demek ve bazıları teknik olarak tam uygulanamaz.

Kural	Yazılımda karşılığı	Teknik not
Hesap zorunlu gizli	Hesap kaydında "çocuk" bayrağı; profil görünürlüğü ayarının kilitlenmesi	Kolay uygulanır
Takipçi/takip listesi gizli	Liste uç noktalarının (API) çocuk hesapları için boş dönmesi	Kolay
Öneri olarak gösterilmeme	Öneri algoritmasında çocuk hesaplarının aday havuzundan çıkarılması	Orta; öneri sistemleri birden çok kanaldan beslenir
Mesaj yalnızca takip edilenlerden, okundu bilgisi yok	Mesaj sunucusunda gönderici izin kontrolü	Kolay
Canlı yayın yok	Yayın başlatma işlevinin hesap bayrağına göre kapatılması	Kolay
Rehber/e-posta eşleştirme yok	Kişi listesi yükleme özelliğinin kapatılması	Kolay
Ekran görüntüsü engeli	Android'de pencere düzeyinde güvenli mod ile engellenebilir; iOS'ta yalnızca algılanıp bildirilebilir; web tarayıcısında engellenemez	Tam uygulanamaz; ikinci bir telefonla fotoğraf her zaman mümkün
Sonsuz kaydırma ve otomatik ardışık oynatma yok	Akışın sayfalara bölünmesi, otomatik oynatmanın kapatılması	Kolay ama Reels/TikTok tipi ürünlerin özünü değiştirir
Profilleme ve kişiselleştirilmiş ticari reklam yok	Reklam ve öneri hattında çocuk hesaplarının davranış verisiyle beslenmemesi	Denetlemesi en zor kural; dışarıdan doğrulanamaz
Ebeveyn kontrolü (süre, harcama, konum)	Ebeveyn hesabıyla bağlantılı ayrı bir yönetim paneli	Konum paylaşımı kanunda yok, yönetmelik ekledi

Burada bir şeyin altını çizmek gerekiyor. Profilleme yasağı, sonsuz kaydırma yasağı, öneri sisteminde görünmeme, bağımlılık yaratan tasarımın yasaklanması: bunlar çocuklar için iyi şeyler. Ama aynı tasarımların yetişkinler için de zarar verdiğini biliyoruz. Platform şirketleri, yetişkin işçinin dikkatini, uykusunu ve verisini aynı mekanizmalarla sömürmeye devam edecek. Düzenleme, zararlı tasarımı kabul ediyor ama onu 18 yaşından sonra serbest bırakıyor.

Yaptırım: bant daraltma nasıl yapılır?

Platform kurallara uymazsa önce bildirim yapılır ve düzeltme için süre verilir. Sürerse idari para cezası (küresel cironun yüzde 3'üne kadar), reklam yasağı ve hakim kararıyla bant daraltma gelir.

Bant daraltma teknik olarak servis sağlayıcılar (Türk Telekom, Turkcell, Vodafone vb.) üzerinden yapılır. Operatörler, trafiğin hangi alan adına gittiğini bağlantının başındaki SNI bilgisinden ya da DNS sorgularından anlar ve o trafiğe ayrılan hızı yüzde 50 ya da yüzde 90 oranında düşürür. Bu, Türkiye'nin daha önce olağanüstü durumlarda uyguladığı yöntemle aynıdır. Önemli nokta şu: bant daraltma kuralı ihlal eden şirketi değil, o platformu kullanan herkesi cezalandırır. Bir çocuk koruma kuralının yaptırımı, milyonlarca yetişkinin haber alma ve iletişim kanalını yavaşlatmak olarak tasarlanmış.

Dünyada durum: Türkiye nerede duruyor?

• Avustralya 10 Aralık 2025'te 16 yaş altına sosyal medya yasağını yürürlüğe koydu. Ama yasası, makul bir alternatif sunulmadıkça platformların resmi kimlik ya da devlet onaylı dijital kimlik istemesini yasaklıyor.
• Birleşik Krallık Online Safety Act ile Temmuz 2025'ten beri belirli içerikler için yaş doğrulaması istiyor; yöntemi platforma ve özel doğrulama şirketlerine bırakıyor. Uygulamanın ilk haftalarında VPN kullanımı hızla arttı.
• Avrupa Birliği dijital kimlik cüzdanı ve yaş doğrulama planında seçici ifşa ve sıfır bilgi ispatı gibi gizlilik koruyan yöntemleri hedefliyor.

İFÖD'ün değerlendirmesiyle Türkiye, en katı yasak modelini (15 altına ebeveyn onayı istisnası bile olmadan mutlak yasak) alternatifi olmayan bir e-Devlet zorunluluğuyla birleştiriyor. Üstelik belirteç anahtarını tutan kurum, aynı zamanda erişim engeli kararlarını platformlara ileten ve şikayet mercii olan kurum. İFÖD'e göre Başkanlık yalnızca Eylül 2026'da en az 1.270 X hesabının engellenmesine yol açan kararları iletti.

Dolandırıcılık: ilk günün gerçek tehlikesi

Teknik sistemin en zayıf halkası, her zaman olduğu gibi, insanın aceleyle tıkladığı bağlantı. "Hesabınız kapatılacak, yaşınızı doğrulayın" başlıklı SMS ve e-postalar ilk günden yayılmaya başladı. Kural basit:

• e-Devlet şifresi yalnızca turkiye.gov.tr adresinde ya da resmi e-Devlet uygulamasında girilir.
• Hiçbir platform e-Devlet şifrenizi istemez; sizden yalnızca e-Devlet'te ürettiğiniz kodu ister.
• e-Devlet şifresini bilen biri sizin adınıza belirteç üretebilir; şifre kimseyle, aile içinde bile, paylaşılmamalı.

---

Kimin Elinde, Kimin Denetiminde, Kimin Yararına?

Kimin elinde? Anahtar devletin elinde. Belirteci üreten, imzalayan, iptal edebilen, teknik rehberi yazan ve itirazların bir kısmında da hakem olan kurum aynı: Siber Güvenlik Başkanlığı. Belirteçte isim yok ama anahtar devletin. Cüzdan Bizim, Anahtar Kimin? yazısında dijital kimlik cüzdanı için sorduğumuz soru burada somut bir yanıt buldu.

Kimin denetiminde? Kimsenin. Rehber kamuya kapalı; kamuoyu görüşü alınmadı; KVKK'nın bu süreçte rolü tanımlanmadı; bağımsız güvenlik denetimi öngörülmedi. Devletin üretim anında hangi kayıtları tuttuğunu, ne kadar sakladığını, kiminle paylaşabileceğini bilmiyoruz. Kamuya açık kaynak kodu, bağımsız denetim ve kayıt tutmama taahhüdü olmadan "isim yok" demek bir güvence değil, bir sözdür.

Kimin yararına? Üç yararlanan var:

• Devlet, tarihte ilk kez toplumun tamamının sosyal medya varlığını kendi kimlik altyapısına bağlıyor. Bugün yalnızca yaş eşiği; yarın "amacın genişlemesi" ile başka şeyler. 5651'in son on yıllık tarihi bu genişlemenin tarihidir.
• Büyük platformlar, yetişkin kullanıcılar üzerindeki gözetim temelli iş modelini korumuş oluyor. Üstelik uyum maliyetini karşılayabilecek tek aktörler onlar olduğu için küçük, yerli, kooperatif ya da federatif alternatiflerin önü daha da kapanıyor. Mastodon gibi gönüllülerin işlettiği bir sunucu, ciro üzerinden ceza ve teknik rehber uyumu karşısında ne yapacak?
• Doğrulama endüstrisi, yüz analiziyle yaş tahmini yapan şirketler başta olmak üzere, "makul şüphe" maddesiyle yeni bir pazar buluyor.

Kaybedenler de belli. Patronunun görmemesi gereken sendikal örgütlenmeyi anonim hesaplardan yürüten işçi; kaynağını korumak zorunda olan gazeteci; ailesinin baskısından uzakta kendini ifade etmeye çalışan genç; ve 15 yaşından küçük olduğu için, ailesi yoksul diye okul servisi bile göremezken, dijital kamusal alandan da tamamen dışlanan çocuk. Bir Öğün Yemeği Çok Görenlerin Çocuk Koruma Mazereti ve Sosyal Medyada Gözetim Kapısı yazısında söylediğimizi tekrarlayalım: bir öğün okul yemeğini bütçeye fazla görenlerin çocuk koruma gerekçesi, çocuğu değil denetimi korur.

İki bakış

Resmi anlatı	Sınıf penceresinden
Çocukları dijital tehlikelerden koruyoruz	Çocuklar bahane; doğrulanan herkes
Belirteçte kimlik bilgisi yok	Tehlike belirtecin içinde değil, üretildiği ve doğrulandığı süreçte
Platformlar sorumlu tutuluyor	Platformların yetişkinlere yönelik gözetim modeli olduğu gibi duruyor
Teknik ayrıntılar rehberde	Rehber kamuya kapalı; denetimsiz anahtar
Kullanıcıya ceza yok	Ceza hesabın kapanması ve bant daraltmayla herkese
Ebeveynler güçlendiriliyor	Konum takibi kanunsuz biçimde ebeveyn paneline eklendi; aile içi gözetim normalleşiyor
Dünyada da yapılıyor	Avustralya devlet kimliğini yasakladı; AB gizlilik koruyan kriptografiye gidiyor

---

Somut Görevler

1. Rehberin açıklanmasını talep edelim. Belirtecin teknik yapısı, imza algoritması, kayıt tutma ve saklama süreleri kamuya açıklanmalı; kaynak kodu bağımsız güvenlik araştırmacılarının denetimine açılmalı. Bilişim emekçileri, meslek odaları ve sendikalar bu talebi teknik bir dille, imzaya açık bir metinle dile getirebilir.
2. KVKK'ya bilgi edinme ve başvuru yolunu kullanalım. e-Devlet'te belirteç ürettikten sonra Başkanlığa KVKK 11. madde kapsamında "hakkımda hangi kayıt tutuldu, ne kadar saklanacak, kimlerle paylaşılabilir" sorusunu yöneltmek herkesin hakkı. Toplu başvuru, sessizliği belgelemenin yoludur.
3. Danıştay davasını izleyelim, destekleyelim. İFÖD'ün açacağı davayı ve 9 Aralık'a kadar açılabilecek diğer davaları takip edelim; barolar ve meslek örgütlerini müdahil olmaya çağıralım.
4. Örgütsel iletişimi tek platforma bağlamayalım. Sendikal ve siyasal örgütlenme için uçtan uca şifreli, kendi sunucumuzda işleyen araçları (Matrix, Signal, kendi e-posta listelerimiz) öğrenelim, öğretelim. Kimliğe bağlanan ekran, örgütlü olanın değil dağınık olanın sesini keser.
5. Gençlere dolandırıcılık ve şifre güvenliği atölyeleri düzenleyelim. Okul çevresinde, gençlik örgütlerinde, sendika şubelerinde yarım saatlik bir anlatım bile onlarca e-Devlet hesabını kurtarır.
6. Korumaları herkes için isteyelim. Profilleme yasağı, sonsuz kaydırma yasağı, bağımlılık yaratan tasarımın yasaklanması 15-17 yaşla sınırlı kalmasın. Talebimiz yaş doğrulama değil, gözetim temelli iş modelinin herkes için yasaklanması olsun.

---

Sevgili Genç Yoldaşlar,

Bu düzenlemenin en büyük yalanı, size "sizi koruyoruz" demesi. Sizi korumak isteyen, okulunuza yemek koyar, ailenize insanca ücret verir, parkı, kütüphaneyi, gençlik merkezini açar. Ekranınıza devletin anahtarını takmaz.

Ama bir hakikati de görmezden gelmeyelim: platform şirketleri sizin dikkatinizi, uykunuzu, kaygınızı gerçekten satıyor. Yönetmeliğin 15-17 yaş için yasakladığı sonsuz kaydırmanın, profillemenin, bağımlılık tasarımının zararlı olduğunu devlet de kabul etmiş oldu. O halde mücadelemiz iki cepheli: hem devletin kimlik anahtarına hayır, hem de şirketlerin gözetim modeline hayır. Birini seçip ötekine teslim olmak zorunda değiliz.

Makine yeni, zincir eski. Zinciri kıracak olan teknik bilgiyle örgütlü dayanışmanın buluşmasıdır. Belirtecin nasıl çalıştığını öğrenin, öğretin; rehberin açıklanmasını isteyin; iletişiminizi kendi ortak araçlarınızla kurun. Bilgi herkesindir.

---