Bilgi Müşterekleri
AnasayfaKonularDizilerKılavuzlarPopüler İçeriklerHakkımızdaİletişim

Fener ve Yol: Dünya Felsefe Günü'nde Felsefeyi Selamlıyoruz

Hayatımızı Değiştirebilecek Bir Rehber Olarak Felsefe, Hayatı Birlikte Değiştirmenin Aklı Olarak Felsefe

12 dk okumaYazar: Oğuz Demirkapı
Fener ve Yol: Dünya Felsefe Günü'nde Felsefeyi Selamlıyoruz

Bugün, 19 Kasım 2026, Dünya Felsefe Günü. UNESCO bu günü her yıl kasımın üçüncü perşembesinde kutluyor ve bu yılki temayı “Krizler içindeki bir dünyada nasıl bir arada yaşayabiliriz?” sorusu olarak belirledi; göç, iklim, yapay zeka ve sağlık başlıklarını öne çıkararak. Paris'teki ana oturumun adı da “Düşünmek ve eylemek: Çok yönlü risklerle dolu bir dünyada yaşamak için felsefe”.

Bu akşam saat 18.00'de İçmeler'deki Daima Cafe & Bar'da Marmaris Felsefe Topluluğu MARFET, günü “Hayatımızı Değiştirebilecek Bir Rehber Olarak Felsefeyi Anlamak” başlıklı bir söyleşiyle karşılıyor. Karanlık bir yolda önümüzü aydınlatan fener, bu yazının da yol arkadaşı.

Bugün buluşalım: Felsefeyi birlikte konuşmak için 19 Kasım Perşembe, saat 18.00'de Daima Cafe & Bar'da (İçmeler, Marmaris) buluşalım. Söyleşinin ardından sohbet devam edecek. Daima'nın Instagram duyurusuna bakın.

MARFET buluşmaları bizim için artık bir gelenek. Eylülde Nietzsche söyleşisi vesilesiyle genç yoldaşlara bir felsefe yazısı yazmıştık, ekim sonunda ise “Neden Kendimizi Aldatırız?” sorusunu Delphoi'den algoritmaya uzanan bir yolculukla ele almıştık. Bugün daha temel bir şey yapmak istiyoruz: felsefenin kendisini selamlamak ve onun neden hala, belki de her zamankinden daha çok, bir rehber olduğunu konuşmak.

Önce Özet: On Tez

  1. Felsefe bir uzmanlık alanı olmadan önce bir insan etkinliğidir. Her insan, gündelik hayatında örtük bir dünya görüşüyle yaşar. Soru, felsefe yapıp yapmamak değil; bilinçli mi bilinçsiz mi, eleştirel mi devralınmış mı felsefe yaptığımızdır.
  2. Rehber, yolu bizim yerimize yürümez. Fener yolu aydınlatır ama yürüyen biziz. Felsefe hazır yanıtlar dağıtan bir kılavuz değil, soru sormayı öğreten bir ışıktır.
  3. Piyasanın “rehberi” ile felsefenin rehberliği aynı şey değildir. Kişisel gelişim endüstrisi sorunu bireye yükler ve uyumu öğütler; felsefe sorunun koşullarını sorgular.
  4. Sokrates'ten bu yana felsefenin ilk dersi: sorgulanmamış hayat insana yakışmaz. Bu cümle sadece bireysel bir erdem çağrısı değil, iktidarı rahatsız eden bir tutumdur. Sokrates'in baldıran zehrini içmesi bunun kanıtıdır.
  5. Aydınlanma bir cesaret meselesidir. Kant'ın formülüyle: aklını başkasının yönetimine bırakmadan kullanma cesareti. Bugün o “başkası” bazen bir otorite, bazen bir algoritmadır.
  6. Marx felsefeyi bitirmedi, onu yeryüzüne indirdi. “Filozoflar dünyayı yalnızca çeşitli biçimlerde yorumladılar; oysa sorun onu değiştirmektir.” Bu tez felsefeye karşı değil, felsefenin tamamlanmasına dairdir.
  7. Hayatımızı değiştirmek ile dünyayı değiştirmek birbirinden koparılamaz. Koşullar insanları, insanlar koşulları değiştirir; ikisinin buluştuğu yer pratiktir.
  8. Krizler çağında “bir arada yaşamak” soyut bir dilek değildir. Kriz herkese aynı yükü bindirmez. Bir arada yaşamanın felsefesi, yükün kimin sırtında olduğunu sormadan kurulamaz.
  9. Yapay zeka çağında felsefe bir lüks değil, bir öz savunmadır. Düşünmeyi makineye devrettiğimiz ölçüde, kimin düşüncesine teslim olduğumuzu bilmemiz gerekir.
  10. Felsefe yalnız yapılmaz. Agoradan Epikuros'un Bahçesi'ne, kahvehane okumalarından bugünkü MARFET masasına kadar, felsefe her zaman birlikte düşünme, yani bir müşterek olmuştur.

Şimdi bu tezleri tek tek açalım.

Felsefe Neden Bir Rehberdir, Neden Bir Reçete Değildir?

Söyleşinin başlığındaki “rehber” kelimesi üzerinde durmaya değer. Rehber iki anlama gelebilir: biri, adım adım ne yapacağımızı söyleyen bir kullanım kılavuzu; diğeri, karanlıkta yolu görmemizi sağlayan bir ışık. Felsefe ikinci anlamda rehberdir.

Bugün kitapçıların en kalabalık rafları “nasıl mutlu olunur”, “nasıl başarılı olunur”, “nasıl daha verimli olunur” başlıklarıyla dolu. Bu kitapların bir kısmı, sorunu yalnızca bireyin içinde arar. Yorgunsan zamanını iyi yönetemiyorsundur, yoksulsan zihniyetin yanlıştır, kaygılıysan yeterince “pozitif” düşünmüyorsundur. Böyle kitaplar bir rehber gibi görünür ama aslında bir uyum kılavuzuna dönüşebilir: dünyayı olduğu gibi kabul et, kendini ona uydur.

Felsefe ise tam tersini yapar. Sorunu bireyden alıp koşullara bakar, sonra koşullardan bireye geri döner. “Neden yorgunum?” sorusunu “Nasıl daha az yorulurum?” diye değil, “Bu yorgunluk hangi çalışma düzeninin ürünü?” diye sorar. Erich Fromm'un sahip olmak ile olmak arasında kurduğu ayrımı daha önce ele aldığımız yazıda da gördüğümüz gibi, insanın kendine yabancılaşması bireysel bir zaaf değil, toplumsal bir ilişkinin sonucudur.

Bu yüzden felsefenin rehberliği rahatlatıcı değil, uyandırıcıdır. Fener yolu aydınlattığında, yolun düzgün olmadığını, çukurları, yokuşları ve bazen de yanlış bir yöne gittiğimizi görürüz. Işığın ilk etkisi rahatsızlıktır. Ama yol ancak böyle yürünebilir hale gelir.

Fenerin Işığı: Felsefe Tarihinden Kısa Bir Yolculuk

Felsefenin bir rehber olarak nasıl iş gördüğünü anlamak için, insanlığın bu fenere nasıl yağ taşıdığına kısaca bakmak gerekiyor.

Miletos, MÖ 6. yüzyıl. Thales ve arkadaşları dünyayı tanrıların keyfiyle değil, doğanın kendi ilkeleriyle açıklamaya çalıştılar. Bu, ilk büyük cesaretti: “Çünkü tanrılar böyle istedi” yanıtını yeterli bulmamak. Bu düşüncenin maddi koşullarını da gözetmek gerekir: Bir ticaret kenti olan Miletos, farklı halkların bilgi ve inançlarıyla karşılaşmaların yaşandığı bir yerdi.

Atina, MÖ 399. Sokrates, mahkemede kendini savunurken o ünlü sözü söyledi: sorgulanmamış bir hayat, insanın yaşamaya değer bulacağı bir hayat değildir. Gençleri “bozmak” ve kentin tanrılarını tanımamakla suçlandı; yargılandı ve ölüme mahkum edildi. Onun sorgulayıcı tavrı ile Atina'daki siyasal ve toplumsal gerilimler, bu yargılamayı düşünmek için önemli bir bağlam sunar.

Epikuros'un Bahçesi, MÖ 4. yüzyıl. Epikuros, felsefeyi kölelere ve kadınlara da açan bir topluluk kurdu. Ona göre felsefenin amacı, insanı korkulardan, özellikle de tanrı ve ölüm korkusundan kurtarmaktı. Marx'ın doktora tezinde Demokritos ile Epikuros'un doğa felsefelerini karşılaştırması boşuna değildir. Bahçeden barikatlara uzanan yoldaşlık yazımızda bu çizgiyi ayrıntılı olarak izlemiştik.

Bağdat ve Kurtuba, 9.–12. yüzyıllar. Kindi, Farabi, İbn Sina ve İbn Rüşd, Antik Yunan mirasını hem korudular hem geliştirdiler. İbn Rüşd'ün akıl yürütme ile dini metinlerin yorumu arasındaki ilişkiye yaklaşımı, Avrupa'da “Averroizm” adıyla yüzyıllarca tartışıldı. Felsefe, coğrafya ve din sınırlarını aşan ilk büyük insanlık müştereklerinden biriydi.

Amsterdam, 17. yüzyıl. Spinoza, cemaatinden aforoz edildi, mercek parlatarak geçimini sağladı. İnsan davranışını anlamaya dair ilkesini şöyle özetledi: gülmemek, ağlamamak, nefret etmemek, anlamak. Bu, öfkeyi küçümsemek değil, onu bilgiye dönüştürmek demekti.

Königsberg, 1784. Kant, “Aydınlanma nedir?” sorusuna yanıtında, aydınlanmayı insanın kendi suçu olan ergin olmayış durumundan çıkışı olarak tanımladı ve parolasını verdi: Sapere aude! Aklını kullanmaya cesaret et. Kant'a göre insanları ergin olmayışta tutan şey, akılsızlık değil, tembellik ve korkuydu. Bunu yapmanın kolay yolu bir vasi bulmaktır: yerimize düşünen bir kitap, yerimize vicdan taşıyan bir rahip, yerimize ne yiyeceğimize karar veren bir doktor.

Brüksel, 1845. Genç Marx, Feuerbach üzerine tezlerinin sonuncusunu yazdı: filozoflar dünyayı yalnızca çeşitli biçimlerde yorumladılar; oysa sorun onu değiştirmektir. Bu cümle çoğu zaman felsefeye karşı bir cümle gibi okunur. Değildir. Marx felsefeyi gökten yere indirmiş, onu emek, mülkiyet ve sınıf ilişkileri içinde düşünmeye başlamıştır. Felsefe artık yalnızca dünyanın ne olduğunu değil, kimin için ne olduğunu ve nasıl başka türlü olabileceğini soracaktır.

Turi Cezaevi, 1930'lar. Gramsci, faşist hapishanede yazdığı defterlerde, bütün insanların filozof olduğunu söyledi. Herkes dilinde, sağduyusunda, inançlarında örtük bir felsefe taşır. Mesele, bu dağınık ve çoğu zaman egemenlerden devralınmış dünya görüşünü eleştirel ve tutarlı bir bilince dönüştürmektir. Bu, felsefenin akademiden çıkıp mahalleye, fabrikaya, kahveye girmesinin teorik zeminidir.

Bu yolculuğun ortak bir yanı var: felsefe her seferinde, verili olanı “doğal” ve “değişmez” saymayı reddedenlerin elinde ilerledi. Bu sorgulamanın bedeli kimi zaman ağır oldu: zehir, aforoz, sürgün, hapis.

Hayatımı mı Değiştireceğim, Dünyayı mı?

Söyleşinin başlığı “hayatımızı değiştirebilecek” diyor. Bizim eklemek istediğimiz şey şu: hayatımızı gerçekten değiştirmek, hayatımızı biçimlendiren dünyayı değiştirmeden mümkün değildir. Ama dünyayı değiştirmek de, kendimizi değiştirmeden mümkün değildir.

Marx, Feuerbach üzerine üçüncü tezinde bu çelişkiyi ustalıkla çözer. Bazı düşünürler insanların koşulların ve eğitimin ürünü olduğunu söyler; öyleyse insanları değiştirmek için koşulları değiştirmek gerekir. Ama Marx sorar: koşulları değiştirecek olan da insanlar değil midir? Eğitimcinin de eğitilmesi gerekmez mi? Çözüm, ikisinin buluştuğu yerdedir: koşulların değişmesiyle insan etkinliğinin ya da kendini değiştirmenin çakışması, ancak devrimci pratik olarak kavranabilir.

Bunu gündelik dile çevirelim. Bir işyerinde çalışan genç biri düşünelim. Kişisel gelişim kitabı ona şunu söyler: daha erken kalk, daha çok çalış, patronunla iyi geçin, “değerini bil”. Felsefe ona başka sorular sordurur: Neden sabahın yedisinden akşamın sekizine kadar çalışıyorum? Ürettiğim değerin ne kadarı bana dönüyor? Yanımdaki arkadaşım benimle aynı şeyi yaşıyor mu? Birlikte ne yapabiliriz?

İkinci soru dizisi o gencin hayatını gerçekten değiştirir. Çünkü onu yalnızlıktan çıkarır, sorununu kişisel bir başarısızlık olmaktan kurtarır ve ona başkalarıyla birlikte etken olmanın yolunu açar. Kierkegaard ve sorumluluk üzerine yazımızda bireyin seçim kaygısını konuşmuştuk; Marksist felsefe bu kaygıyı küçümsemez, ama onun yalnızca bireyin iç dünyasında çözülemeyeceğini gösterir.

Felsefenin hayatı değiştirme gücü burada yatar: bizi edilgen bir “başımıza gelenler” anlatısından çıkarıp, etken bir “birlikte yapabileceklerimiz” anlatısına taşır.

Krizler Çağında Bir Arada Yaşamak: UNESCO'nun Sorusuna Sınıftan Bir Yanıt

UNESCO'nun bu yılki sorusu önemli: krizlerle dolu bir dünyada nasıl bir arada yaşayabiliriz? Göç, iklim, yapay zeka, sağlık. Bu soruyu ciddiye almak istiyoruz, ama onu bir adım ileri taşımak gerekiyor.

Krizler herkesi aynı biçimde etkilemez. İklim krizinde selde evini kaybeden ile özel jetiyle iklim zirvesine gelen aynı krizi yaşamıyor. Göç krizinde denizde boğulan ile sınır duvarı ihalesini alan şirket aynı krizin içinde değil. Yapay zeka “devriminde” işini kaybeden çağrı merkezi çalışanı ile hisse değeri yükselen teknoloji tekeli aynı geleceğe bakmıyor. Antalya'daki COP31 süreci boyunca yazdığımız yazılarda bunu ayrıntılarıyla gördük.

Bu yüzden “bir arada yaşamak” sorusunun felsefi olarak dürüst bir yanıtı, önce şu üç soruyu sormaktan geçer:

  • Kimin elinde? Krizi doğuran üretim araçları, toprak, veri ve sermaye kimin mülkiyetinde?
  • Kimin denetiminde? Krize dair kararları kim alıyor, kim bu kararların dışında bırakılıyor?
  • Kimin yararına? Önerilen çözümler kimin kazancını koruyor, kimin bedel ödemesini istiyor?

Bu sorular sorulmadan kurulan bir “bir arada yaşam” çağrısı, eşitsizliği olduğu gibi bırakıp herkesten ona tahammül etmesini istemekten öteye geçemez. Felsefe ise bize tahammülü değil, anlamayı ve değiştirmeyi öğretir. Bir arada yaşamanın gerçek zemini, ortak olanın, yani müştereklerin yeniden kurulmasıdır.

Yapay Zeka Çağında Felsefe: Bir Lüks Değil, Bir Öz Savunma

Kant, insanları ergin olmayışta tutan kolaylığı anlatırken “yerimize düşünen bir kitap” örneğini veriyordu. Bugün o kitabın yerini, her soruya saniyeler içinde akıcı bir yanıt veren yapay zeka sistemleri aldı. Bu sistemler bilgiye erişimi kolaylaştırabilir, emeği hafifletebilir; bunu reddetmiyoruz. Ama Kant'ın uyarısı hiç olmadığı kadar günceldir: düşünmeyi tamamen devrettiğimiz an, kimin düşüncesine teslim olduğumuzu sormamız gerekir.

Birçok yapay zeka modeli, kitaplar, makaleler, forumlar ve sözlükler gibi milyonlarca insanın emeğini içeren veriler üzerinde eğitilir. Büyük ve yaygın modellerin önemli bir bölümü az sayıda şirketin denetimindedir; açık modeller ve başka geliştirme biçimleri de vardır. Veri seçimi, eğitim yöntemleri ve kullanım kuralları, modellerin hangi bakış açılarını öne çıkaracağını ya da göz ardı edeceğini etkiler. Yani bugün “yerimize düşünen” şey yalnızca bir araç değil, belirli bir mülkiyet ilişkisinin içinde konumlanmış bir araçtır.

Felsefe burada iki şekilde öz savunma işlevi görür. Birincisi, akıcı bir yanıtın doğru bir yanıt olmadığını, bağıntının nedensellik olmadığını, “herkesin dediği” şeyin hakikat olmadığını ayırt etme becerisini korur. Kendini aldatma üzerine yazımızda algoritmaların nasıl bir “bağıntı fabrikası” olarak çalıştığını göstermiştik. İkincisi, bize soruyu kimin sorduğunu, sorunun hangi çerçevede kurulduğunu fark etmeyi öğretir. Bir sorunun nasıl sorulduğu, yanıtın yarısıdır. Hegemonya dilinden kurtulmak üzerine yazımızda bunun dil üzerindeki izlerini sürmüştük.

Felsefe, makineyle yarışmak için değil, makinenin kimin elinde olduğunu ve neye hizmet ettiğini sorabilmek için gereklidir.

Felsefe Kimin Felsefesi?

Felsefe tarihi çoğu zaman büyük isimlerin tarihi olarak anlatılır. Bu anlatım yanıltıcıdır. Sokrates'in agorada konuşabilmesi için birilerinin tarlada çalışması gerekiyordu. Antik Atina'nın “boş zaman” (skhole; İngilizce school, Fransızca école kelimelerinin kökü) sahibi yurttaşlarının felsefesi, kölelerin emeği üzerinde yükseliyordu. Aristoteles köleliği doğal saydı. Felsefenin tarihi, aynı zamanda felsefe yapma imkanının kimlere tanındığının ve kimlere tanınmadığının tarihidir.

Bu yüzden felsefeyi selamlarken, onu yalnızca kitapların ve kürsülerin değil, aynı zamanda tarlada, fabrikada, mutfakta “neden böyle?” diye soran milyonlarca isimsiz insanın da etkinliği olarak selamlıyoruz. İşçi toplantısında “bu düzen böyle gitmez” diyen, çocuğuna “neden” sorusunu yasaklamayan anne, kahvede gazeteyi tartışan emekli: hepsi Gramsci'nin kastettiği anlamda filozoftur.

Felsefenin özgürleştirici gücü, onu yeniden herkesin erişebildiği bir müşterek haline getirdiğimizde ortaya çıkar. Ioanna Kuçuradi üzerine yazımızda ahlak ve etik ayrımını, değerlerin bilgisini konuşmuştuk; Türkiye'de felsefenin kamusal bir uğraş olarak yaşatılmasındaki emeğiyle birlikte. Bugün Marmaris'te, İçmeler'de bir kafede felsefe konuşmak üzere bir araya gelen insanlar, bu kamusallığın en somut örneğidir. Felsefe kürsüden inip masaya oturduğunda, gerçekten herkesin olur.

İki Felsefe Anlayışı: Bir Karşılaştırma

Uyum Kılavuzu Olarak “Felsefe”Özgürleştirici Rehber Olarak Felsefe
Sorunu bireyin içinde ararSorunu bireyle koşullar arasındaki ilişkide arar
“Dünyayı değiştiremezsin, kendini değiştir” der“Kendini değiştirirken dünyayı, dünyayı değiştirirken kendini değiştirirsin” der
Hazır yanıtlar ve reçeteler sunarSoru sormayı ve yanıtları sınamayı öğretir
Rahatlatır, uyuştururÖnce rahatsız eder, sonra uyandırır
Başarıyı bireysel rekabetle ölçerİnsanın gelişimini başkalarının gelişimiyle birlikte düşünür
Yalnız okunur, yalnız uygulanırBirlikte düşünülür, birlikte sınanır
Krizi kader sayar, tahammül öğütlerKrizin kimin elinde, kimin yararına üretildiğini sorar
Düşünmeyi kolaylık adına bir vasiye devrederSapere aude: aklını kullanmaya cesaret eder
Piyasada satılan bir üründürİnsanlığın ortak birikimi, bir müşterektir

Somut Görevler: Fenerin Işığında Yürümek

Felsefeyi selamlamanın en iyi yolu, onu hayatın içine taşımaktır. Genç yoldaşlar için birkaç öneri:

  • Bir soru defteri tutun. Gün içinde “neden böyle?” diye düşündüğünüz her şeyi not edin. Haftada bir bu sorulara geri dönün; hangilerinin kişisel, hangilerinin toplumsal olduğunu ayırmaya çalışın. Çoğunun ikisi birden olduğunu göreceksiniz.
  • Bir klasik okuyun, ama yalnız okumayın. Platon'un Sokrates'in Savunması, Kant'ın Aydınlanma Nedir? yazısı ya da Marx'ın Feuerbach Üzerine Tezler'i birkaç sayfalık metinlerdir. Bir arkadaşınızla birlikte okuyup tartışın.
  • Yerel felsefe buluşmalarına katılın, yoksa kurun. MARFET gibi topluluklar, felsefeyi kamusal alana taşımanın en değerli biçimleridir. Bulunduğunuz yerde böyle bir masa yoksa, üç kişiyle bir okuma grubu başlatın.
  • Yapay zekaya sorduğunuz soruları sorgulayın. Bir yanıt aldığınızda kendinize sorun: Bu yanıt hangi varsayıma dayanıyor? Hangi bakış açısı eksik? Kim bu modeli eğitti, kimin verisiyle?
  • “Kimin elinde, kimin denetiminde, kimin yararına?” sorularını alışkanlık haline getirin. Bir haberi, bir politikayı, bir teknolojiyi değerlendirirken bu üç soruyu sorun.
  • Felsefeyi işyerine, okula, mahalleye taşıyın. Bir çalışma arkadaşınızla yorgunluğunuzun nedenini, bir sınıf arkadaşınızla eğitimin kimin için olduğunu konuşun. Felsefe en çok, en az beklendiği yerde değiştirir.
  • Öğrendiğinizi paylaşın. Bilgi paylaştıkça çoğalan tek zenginliktir. Okuduğunuzu özetleyin, notlarınızı açık lisansla yayımlayın, başkalarının düşünmesine katkı sunun.
Sevgili Genç Yoldaşlar,

O küçük fener aklımızdan çıkmıyor. Karanlık ve kıvrımlı bir yolu aydınlatıyor. Yolun tamamını aydınlatmıyor; yalnızca birkaç adım ötesini gösteriyor. Ama yürümek için zaten o kadarı yeter.

Felsefe de böyledir. Bize geleceğin haritasını vermez, ama bir sonraki adımı görmemizi sağlar. Bize ne düşüneceğimizi söylemez, ama nasıl düşüneceğimizi öğretir. Bize “dünya böyledir” demez, “dünya neden böyle ve nasıl başka türlü olabilir?” diye sordurur.

Ve unutmayın: o fenerin yağını tek bir kişi taşımadı. Miletos'un denizcilerinden Atina'nın agorasına, Bağdat'ın çevirmenlerinden Amsterdam'ın mercek parlatıcısına, Turi'nin hapishane defterlerinden bugün İçmeler'de bir araya gelen insanlara kadar, binlerce yıllık bir ortak emek o ışığı yanık tuttu. Felsefe insanlığın en eski ve en değerli müştereklerinden biridir.

Bugün Dünya Felsefe Günü'nde felsefeyi selamlıyoruz. Soru sorma cesaretini selamlıyoruz. Birlikte düşünmeyi ve birlikte değiştirmeyi selamlıyoruz. Ve bu akşam o masada buluşacak herkesi, bu kadim yolculuğa katılan yol arkadaşları olarak selamlıyoruz.

Fener yanıyor. Yol önümüzde. Yürüyen biziz.

Daha güzel gelecekler için, hep birlikte.


Kaynaklar

Dünya Felsefe Günü ve etkinlik

Klasik metinler

  • Platon, Sokrates'in Savunması
  • Epikuros, Menoikeus'a Mektup
  • Spinoza, Siyasal İnceleme (Tractatus Politicus), I. bölüm
  • Immanuel Kant, “Aydınlanma Nedir? Sorusuna Yanıt” (1784)
  • Karl Marx, Feuerbach Üzerine Tezler (1845)
  • Antonio Gramsci, Hapishane Defterleri
  • Erich Fromm, Sahip Olmak ya da Olmak

Bilgi Müşterekleri'nden ilgili yazılar


Bu yazı Bilgi Müşterekleri tarafından CC BY-SA 4.0 lisansıyla yayımlanmıştır. Paylaşabilir, çoğaltabilir ve geliştirebilirsiniz; kaynak göstermeniz ve aynı lisansla paylaşmanız yeterlidir.

İlgili Başlıklar

Haber Bülteni Aboneliği