COP31'de İlk Hafta: Masada Fosil Sessizliği, Sokakta Halkların Sesi
Antalya'da Resmi Müzakereler Neden Tıkandı, On Binler Neden Yürüdü ve İklim Krizinin Faturası Kime Kesiliyor?

Antalya'da COP31'in ilk haftası geride kaldı. Bu dizinin ilk yazısında Türk Tabipleri Birliği'nin teşhisinden yola çıkıp krizin sınıfsal haritasını çizmiş, ikinci yazısında resmi gündemin kimin çıkarına kurulduğunu sormuştuk. Bu yazıda ilk haftanın bilançosunu çıkarıyoruz: masada ne oldu, sokakta ne oldu, insanlar neden protesto ediyor ve önceki iki yazıdaki tespitler olaylar karşısında nasıl duruyor.
Önce kısa bir özet, ardından ayrıntılar.
Özet
- Masada karar yok. İlk hafta, bağlayıcı hiçbir sonuç üretmeden kapandı. Avustralya'nın yönettiği müzakerelerde taslak metin ikinci haftanın başında bekleniyor; zirve 20 Kasım'da bitecek.
- Asıl kavga fosil yakıtlar. Büyük fosil yakıt üreticileri ve tüketicileri, bağlayıcı yeni hedef ya da petrol, gaz ve kömürden çıkış taahhüdü içeren her metne direniyor. Suudi Arabistan'ın başını çektiği Arap Grubu, Brezilya'nın hazırladığı gönüllü yol haritasının karar metinlerinde anılmasına bile karşı çıktı.
- Üç zirvelik gerileme. Dubai'de (COP28) "fosil yakıtlardan uzaklaşma" ifadesi ilk kez metne girmişti. Belém'de (COP30) nihai karar fosil yakıtları hiç anmadı. Antalya'da ise gönüllü bir belgenin anılması bile tartışma konusu.
- Ev sahibi geri adımda. COP31 Başkanı Murat Kurum, fosil yakıtlardan çıkış çağrısını daha önce "gerçekçi değil" diye nitelemişti.
- Elektrifikasyonun boşluğu. Öne çıkan "35x35" hedefi, artan elektriğin yenilenebilir kaynaklardan gelmesini şart koşmuyor.
- Finans kırıntı düzeyinde. Zengin ülkelerin uyum finansmanı 2024'te yalnızca 28 milyar dolar oldu, bir önceki yıla göre artış 1 milyar dolar.
- Sokak güçlü. 14 Kasım'daki Halkın İklim Yürüyüşü'ne yaklaşık 10 bin kişi katıldı. Köylüler, maden ve baraj karşıtları, sendikacılar, feministler, savaş ve nükleer karşıtları aynı kortejde yürüdü. Halkların İklim Zirvesi 15-18 Kasım'da sürüyor.
- Baskı zirveden önce başladı. 3 Kasım'da İHD, ÇHD ve KESK yöneticileri ev baskınlarıyla gözaltına alındı. Katılımcılara "iç işlerine karışmama" şartı getirildi.
- Neden protesto? Çünkü masada fosil sermaye kendi geleceğini pazarlık ediyor, ev sahibi ülke kömürü büyütürken liderlik iddia ediyor, finans felaketi borca çeviriyor, krizin faturasını işçiler, köylüler ve yoksullar ödüyor ve itiraz edenlerin sesi kısılmak isteniyor.
- Bizim tespitimiz doğrulandı. Resmi masa fosil sermayenin sınırları içinde dönüyor. Karşı zirvenin kalıcılığı ise emeğin örgütlülüğüne bağlı.
Masada Ne Oluyor?
İki Başkanlı Zirve
COP31 alışılmadık bir iş bölümüyle yürüyor. Ev sahibi Türkiye. COP31 Başkanı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Eylem Ajandası"nı yönetiyor. Resmi müzakereler ise Avustralya'da. Ekonomim'in aktardığı gibi taslak metinlerin hazırlanması, taraflarla istişareler ve müzakere gündeminin yürütülmesi Avustralya İklim ve Enerji Bakanı Chris Bowen'ın sorumluluğunda.
Bu yapıyı ikinci yazımızda belirsizlik üreten bir düzen olarak değerlendirmiştik. İlk hafta bunu doğruladı: Türkiye vitrini, Avustralya metni yönetiyor; fosil yakıt sorusu iki başkanlık arasında sahipsiz kalıyor.
Fosil Yakıt Tıkanıklığı
İlk haftanın merkezinde tek bir soru vardı: Fosil yakıtlar metne girecek mi?
Reuters'ın aktardığına göre gözlemciler, büyük fosil yakıt üreticileri ve tüketicilerinin bağlayıcı yeni hedef koyan ya da petrol, gaz ve kömürden çıkışı öngören her anlaşmaya direndiğini söylüyor. BM Genel Sekreteri Guterres cuma günü sera gazı emisyonlarında "acil ve sert bir azaltım" çağrısı yaptı, ama çağrı masadaki dengeyi değiştirmedi.
Kavganın merkezinde Brezilya'nın COP30 başkanlığının hazırladığı gönüllü yol haritası var. 182 sayfalık belge 3 Kasım'da yayımlandı ve Antalya'da tarafların önüne kondu. Zirvenin ilk gününde Suudi liderliğindeki Arap Grubu, bu yol haritasına COP31 kararlarında herhangi bir atıf yapılmasına itiraz etti.
Bu tutumu tarihsel bir çizgiye oturtmak gerekiyor:
- Dubai, 2023 (COP28): "Fosil yakıtlardan uzaklaşma" ifadesi BM iklim metinlerine ilk kez girdi. Takvim ve plan yoktu ama kelime vardı.
- Belém, 2025 (COP30): 80'den fazla ülke yol haritası istedi. Petrol ülkeleri direndi, nihai karar fosil yakıtları hiç anmadı. Yol haritası BM sürecinin dışına, gönüllü bir belgeye itildi.
- Antalya, 2026 (COP31): Şimdi o gönüllü belgenin bile anılması engellenmek isteniyor.
Kelime bile bu kadar zor kabul ediliyorsa, takvimli ve bağlayıcı bir kömürden çıkışın bu masadan çıkması beklenemez.
Ev Sahibinin Sesi
Ev sahibi Türkiye bu tıkanıklığı aşmaya zorlayan taraf değil. Murat Kurum Nisan ayında AFP'ye verdiği demeçte ülkelere fosil yakıtları bırakmalarını söylemenin gerçekçi olmadığını, her ülkenin fosil yakıtlara bağımlı olduğunu söylemişti. Fosil yakıtların nihai metne girip girmeyeceği sorulduğunda ise meselenin "metne birkaç kelime koymak" olmadığını belirtmişti.
İkinci yazımızda Türkiye'nin on önceliğinde "kömür", "petrol" ya da "gaz" kelimelerinin geçmediğini yazmıştık. İlk hafta bu sessizliğin tesadüf olmadığını gösterdi.
"35x35": Elektrik Nereden Gelecek?
Zirvenin öne çıkardığı başlıklardan biri elektrifikasyon. Hedef, nihai enerji tüketiminde elektriğin payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmak. Ancak US News'te yayımlanan Reuters haberine göre öneri, artan elektrik kullanımının yenilenebilir kaynaklardan gelmesini şart koşmuyor.
Bu boşluk teknik bir ayrıntı değil. Kömür planı olmayan bir elektrifikasyon, Türkiye gibi elektriğinin yaklaşık üçte birini kömürden üreten bir ülkede kömür talebini büyütebilir. Elektriğin kime gideceği de belirsiz: hanelerin ısınmasına mı, toplu taşımaya mı, yoksa yapay zeka veri merkezlerinin doymak bilmeyen iştahına mı? Üç Bin Kilovatsaatin Sınıfı yazımızda gösterdiğimiz gibi bu ülkede emekçiye "tasarruf et" denirken elektriğin büyük tüketicileri dokunulmaz kalıyor.
Finans: Kırıntı ve Borç
Finans, gündemin en çekişmeli başlığı. Carbon Pulse'ın haberine göre bazı taraflar uyum finansmanının üç katına çıkarılması ve iklim gerekçeli tek taraflı ticaret önlemlerinin (AB'nin sınırda karbon düzenlemesi gibi) gündeme alınmasını istedi. Türkiye ve Avustralya bu başlıkları ana gündemin dışında tutarak gündemi gecikmesiz kabul ettirdi.
Rakamlar tabloyu açıkça gösteriyor. UNEP'in 4 Kasım'da yayımlanan Uyum Açığı Raporu 2026'ya göre zengin ülkeler 2024'te gelişmekte olan ülkelerin iklime uyumu için yaklaşık 28 milyar dolar kamu finansmanı sağladı. Bu, bir önceki yıla göre yalnızca 1 milyar dolar fazla.
Üstelik bu paranın büyük kısmı hibe değil kredi. Yani selden, kuraklıktan, sıcak dalgasından en çok etkilenen ülkeler felaketin bedelini bir de faiziyle ödüyor. Felaket borca, borç da birilerinin getirisine dönüşüyor.
İkinci Haftada Ne Bekleniyor?
Avustralya cumartesi gecesine kadar ülkelerden yazılı görüş topladı ve önümüzdeki haftanın başında bir taslak metin hazırlamayı hedefliyor. Müzakereler 20 Kasım'a kadar sürecek. İkinci haftada üç soruya bakmak gerekiyor:
- Fosil yakıt ifadesi ya da Brezilya yol haritası metne girecek mi?
- Uyum finansmanında rakam ve hibe-kredi oranı netleşecek mi?
- Adil geçiş mekanizması (Belém-Antalya Mekanizması) sınıfsal içerikle mi, sermaye dostu bir çerçeveyle mi işler hale gelecek?
Sokakta Ne Oluyor?
On Bin Kişilik Yürüyüş
14 Kasım Küresel Eylem Günü'nde Antalya'da düzenlenen Halkın İklim Yürüyüşü'ne yaklaşık 10 bin kişi katıldı. Yağmura rağmen Cumhuriyet Meydanı'na yürüyen kortejin bileşimi, krizin kimleri vurduğunu gösteren bir haritaydı:
- Maden projelerine karşı topraklarını savunan köylüler,
- Koruma altındaki nehirlerde baraj yapılmasına karşı çıkan yerel gruplar,
- Sendikalar ve emek örgütleri,
- Greenpeace, 350.org, Fridays for Future ve İklim Eylem Ağı (CAN) gibi uluslararası kuruluşlar,
- Filistin yanlısı, feminist, savaş karşıtı ve nükleer karşıtı gruplar,
- Farklı ülkelerden gelen iklim aktivistleri.
Yürüyüşe çağrı yapan Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri, eylemi "COP31'e Karşı Yaşamı Savunuyoruz" sloganıyla örgütledi. Tertip komitesinden Mustafa Vakit, basın toplantısında bugüne kadarki COP zirvelerini şirket sponsorluğunda yürütülen bir "yeşil badana" ve kapitalist devletlerin kendini aklama çabası olarak tanımladı.
Halkların İklim Zirvesi
Yürüyüş, Halkların İklim Zirvesi'nin (HİZ) açılışıydı. Zirve 15-18 Kasım'da tematik günlerle sürüyor. İklimi Değil Sistemi Değiştir Platformu, zirvenin 182 kurum tarafından birlikte örgütlendiğini duyurdu.
Bianet'in aktardığına göre süreç Ekoloji Birliği, İklim Adaleti Koalisyonu ve Türkiye Çevre Platformu'nun ortak açıklamasıyla başladı. Zirvenin başlıca hedefleri şunlar:
- Hükümetleri ve şirketleri değil, iklim krizinden doğrudan etkilenenleri bir araya getirmek,
- Yalnızca bir bildiri değil, yerel, ulusal ve uluslararası düzeyde kalıcı bir örgütlenme kurmak,
- İklim eylemini kuşaklar arası adalet ve fosil yakıtlardan çıkış ekseninde iklim adaleti olarak tanımlamak,
- Akdeniz'deki doğal kaynak yağmasını ve devletlerle şirketlerin sorumluluğunu tartışmak,
- Zirve alanına yakın Akkuyu santrali ile Sinop ve İğneada planları üzerinden nükleer enerjiye karşı çıkmak,
- Savaş, barış ve militarizm karşıtlığını iklim gündeminin parçası yapmak.
Zirvenin organizatörleri Türkiye'nin 2025 tarihli İklim Kanunu'nu da esasen bir ticaret kanunu olarak değerlendiriyor. Bu tespit, ikinci yazımızda Türkiye'nin iklim politikasının AB'nin sınırda karbon düzenlemesinden kaynaklandığı yönündeki değerlendirmemizle örtüşüyor.
Zirve Alanındaki Eylemler
Resmi alanın içinde ve çevresinde de sesler yükseldi:
- Greenpeace Türkiye'nin iki kadın aktivisti yamaç paraşütüyle havalanıp "Güneş, rüzgar bize yeter" pankartı açtı. Eylemin mesajı doğrudan "35x35" boşluğunu hedef alıyordu: elektrifikasyon ancak fosil yakıtlardan çıkışla anlam kazanır.
- 10 Kasım'da zirve alanında Afrika için daha adil iklim finansmanı talep eden aktivistler gösteri yaptı.
- Açılış gününde, iklim müzakerelerini engelleyen ülkeleri hedef alan geleneksel "Günün Fosili" eylemi düzenlendi.
Baskı: Zirveden Önce Gelen Gözaltılar
Sokağın sesi bedelsiz yükselmedi. Zirveden altı gün önce, 3 Kasım sabahı Antalya'da ev baskınları yapıldı. Cumhuriyet'in haberine göre İHD ve Emekli-Sen yöneticisi Mehmet Şerif Özdemir, ÇHD Antalya yöneticisi avukat Kazım Yiğit ve KESK Dönem Sözcüsü, Tüm Bel-Sen Şube Başkanı İlhan Karakurt gözaltına alındı. Özdemir ve Karakurt terörle mücadele şube ekipleri tarafından götürüldü. Medyascope'un aktardığına göre dosyalara kısıtlılık kararı verildi, avukatlar gözaltı gerekçesini öğrenemedi.
Bunun yanında Climate Home News katılımcılara Türkiye'nin "iç işlerine karışmama" yükümlülüğü getirildiğini yazdı. Aynı haberde hak örgütlerinin son bir yılda Türkiye genelinde toptan eylem yasaklarını, polisin hukuka aykırı güç kullanımını ve gazetecilerin, hak savunucularının, avukatların yargılanmasını belgelediği hatırlatıldı.
Bir iklim zirvesinin arifesinde gözaltına alınanların bir hak savunucusu, bir avukat ve bir kamu emekçisi sendikacısı olması tesadüf değil. Bunlar, zirvenin vitrininde görünmesi istenmeyen toplumsal güçlerin temsilcileri.
Neden Protesto Ediliyor?
Protestoların gerekçelerini beş başlıkta topluyoruz.
Masada Fosil Sermaye Kendi Geleceğini Pazarlık Ediyor
Arap Grubu'nun gönüllü bir belgenin anılmasını bile engellemesi ile ev sahibinin fosilden çıkışı "gerçekçi değil" diye nitelemesi aynı olgunun iki yüzü. Fosil altyapısına bağlanmış sermaye, değer kaybını kabul etmiyor. Bir kömür santrali, bir petrol sahası, bir doğal gaz boru hattı, onlarca yıl kazanç getirmesi hesaplanmış yatırımlar. Fosilden çıkış, bu sermayenin bir bölümünün değersizleşmesi demek. Devletler de kendi sermayelerinin rekabet gücünü koruyan aygıtlar olarak bu değersizleşmeyi geciktiriyor.
Bu yüzden sorun bilgi eksikliği değil. Bilim tablosu açık. İkinci yazımızda aktardığımız UNEP verilerine göre 1,5 derece hedefi neredeyse kaybedilmiş durumda, mevcut politikalarla dünya yaklaşık 2,8 derece ısınmaya gidiyor. Sorun, mülkiyetin kimin elinde olduğu.
Ev Sahibinin Kendi Karnesi
Eleştirmenler Türkiye'nin liderlik iddiasıyla kendi politikası arasındaki açığı gösteriyor. CAN Europe'un Türkiye koordinatörü Özlem Katısöz, yürüyüşte Türkiye'nin fosil yakıt ve kömür politikalarını sürdürürken iklim liderliği iddiasında bulunamayacağını söyledi.
NPR'a konuşan iklim uzmanı Ümit Şahin, hükümetin vitrine koyduğu "Sıfır Atık"ı bir numaralı yeşil badana olarak niteledi. Şahin'e göre Türkiye Avrupa'nın plastik atığını en çok alan ülke ve bu atığın büyük kısmı geri dönüştürülmüyor, yakılıyor ya da dökülüyor. Aynı haberde aktivistlerin zirve sponsorlarına yönelik iddiaları da yer aldı: Limak Holding'in kadim zeytinliklerin üzerinde kömür madenlerini genişlettiği, Sinpaş GYO'nun ise bir milli parkın içine beton dökerek lüks tatil köyü yaptığı ileri sürülüyor.
Çelişki zirve alanının hemen yanında bile görülüyordu: Bianet'in haberine göre EXPO alanının bitişiğindeki tarım arazisi otoparka çevrildi. Tarım Orkam-Sen Antalya Şube Başkanı Cuma Mercan'ın deyişiyle, COP31'e yakışan beton değil yeşildi.
Dizinin ilk yazısında aynı tabloyu enerji üzerinden göstermiştik: Elektriğin yaklaşık üçte biri kömürden geliyor. Afşin-Elbistan'da genişleme mahkeme kararıyla iptal edilirken Cenal'de 1.050 MW'lık ek kapasite açıklandı. Örgütlü itiraz tek tek davaları kazanabiliyor, ama mülkiyet yapısı yerinde duruyor.
Finans Felaketi Borca Çeviriyor
Uyum finansmanındaki 1 milyar dolarlık artış, Kuzey'in tarihsel borcunu ödemediğini gösteriyor. Bugünkü sera gazı birikiminin büyük bölümü, sanayi devrimini iki yüz yıl önce yapan ülkelerin sermaye birikiminin ürünü. Bu birikimin bedelini bugün Pasifik adalarında evleri sulara gömülenler, Afrika'da kuraklıkla tarlası kuruyanlar ödüyor.
Paranın kredi olarak verilmesi ise ikinci bir adaletsizlik. Felaket yaşayan ülke borçlanıyor, borç faiz getiriyor, faiz de finans sermayesinin kazancına dönüşüyor. Karbon piyasaları aynı mantığı tamamlıyor: kirlilik hakkı alınıp satılan bir metaya, ormanlar ve topraklar bir "karbon kredisi" kaynağına çevriliyor. İlk yazımızda bunu "göğün çitlenmesi" diye adlandırmıştık. Afrikalı aktivistlerin hibe esaslı finans talebi, bu çitlemeye karşı yükselen bir ses.
Krizin Faturası Sınıfsal Olarak Ödeniyor
Sıcak çarpması, kuraklık ve kömür dumanı herkese aynı oranda değmiyor. İlk yazımızda TTB'nin teşhisinden ve Lancet Countdown verilerinden yola çıkarak bunu ayrıntılı göstermiştik:
- Sıcakla ve aşırı mesaiyle bağlantılı iş cinayetlerinde ölenlerin büyük çoğunluğu örgütsüz işçiler. HABAŞ patlaması üzerine yazdığımız gibi, bu ülkede iş güvenliği kağıt üzerinde kalan bir yönetmelik.
- Tarım emekçilerinin sıcakta kaybettiği iş saatleri, onlardan sızdırılan artı değerin bir parçası.
- Kötü yalıtılmış evlerde yaşayan yaşlılar, çocuklar ve hastalar sıcak dalgalarında en büyük riski taşıyor.
- Kuraklık, yoksul hanelerin gıda bütçesini en çok vuruyor.
- Kömür santrallerinin kirliliği, santral çevresindeki emekçi topluluklara çöküyor.
Antalya sokağındaki köylülerin, maden karşıtlarının ve sendikacıların varlığı, bu sınıfsal haritanın somut karşılığı.
Söz Hakkının Kendisi
Sendikacıların ve avukatların zirve öncesinde gözaltına alınması ve "iç işlerine karışmama" şartı, iklim protestosunu bir demokrasi meselesine de dönüştürdü. İkinci yazımızda bu şartı kömüre itiraz edenlerin susturulması riskiyle ilişkilendirmiştik. KESK sözcüsünün gözaltısı bu riskin gerçekleştiğini gösteriyor.
Burada önemli bir ilişki var: İklim krizine karşı en etkili güç, üretimi durdurabilen ve toplumsal kaynakların nasıl kullanılacağı üzerine söz söyleyebilen örgütlü emek. Bu gücün temsilcilerinin zirve arifesinde gözaltına alınması, egemenlerin iklim krizini nasıl yönetmek istediğini de gösteriyor: emekçilerin sesi olmadan, şirketlerin sponsorluğunda, vitrinin önünde.
İki Masa Yan Yana
| Resmi Masa (COP31) | Halkların Masası (HİZ ve Sokak) |
|---|---|
| Fosil yakıt kelimesi bile pazarlık konusu | Takvimli ve bağlayıcı fosil yakıt çıkışı |
| "35x35" elektrifikasyon, kaynağı belirsiz | Kamusal mülkiyette yenilenebilir enerji, enerji demokrasisi |
| Kredi ağırlıklı finans, karbon piyasaları | Hibe esaslı finans, iklim borçlarının silinmesi |
| Şirket sponsorluğu, yatırım masası | Sermayenin ve devletlerin sorumluluğunun teşhiri |
| "Adil geçiş" kavramı içi boş bir çerçeve | İşçilerin güvencesiyle, sendikalar eliyle planlanan geçiş |
| Nükleer lobisine açık kapı | Akkuyu, Sinop ve İğneada'ya karşı itiraz |
| "İç işlerine karışmama" şartı | Toplanma ve söz özgürlüğü |
| Karar alanlar devletler ve şirketler | Söz isteyenler işçiler, köylüler, gençler, kadınlar |
Diziyle Bağ: Tespitlerimiz Olaylar Karşısında
Dizinin iki yazısının birlikte kurduğu çerçeve, ilk haftanın olaylarıyla doğrulanıyor.
İlk yazıdaki teşhis: COP'lar otuz yıldır başarısız, çünkü devletlerin ve şirketlerin pazarlık masası; fosil yakıt lobicileri bu masada kalabalık. İlk hafta, Arap Grubu'nun itirazı ve ev sahibinin fosil sessizliğiyle bu teşhisi doğruladı.
İkinci yazıdaki soru: "Antalya masasında kimin gündemi?" sorusunun yanıtı ilk haftada netleşti. Gündem, fosil sermayenin değersizleşmeyi kabul etmediği sınırlar içinde kuruldu. Finans kırıntı düzeyinde kaldı, elektrifikasyon hedefinin kaynağı açık bırakıldı.
İlk yazıdaki uyarılar ise şimdi daha da önemli:
- "Adil geçiş" sınıfsal içerikle doldurulmazsa sermaye tarafından içi boşaltılabilir. Belém-Antalya Mekanizması'nın nasıl işleyeceği bu yüzden kritik.
- Enerji demokrasisi, özel tekellerin elindeki yenilenebilir enerjiyle değil, kamusal mülkiyet ve demokratik denetimle mümkün.
- Madenciler kömürden çıkışın hedefi değil, müttefiki olmalı. Kömür işçisinin iş ve gelir güvencesi verilmeden yapılan bir çıkış çağrısı, işçiyi patronun yanına iter.
- Geniş koalisyonlar talepleri sulandırma riski taşır. Bağımsız emek sesinin net kalması gerekiyor.
- Kalıcı değişim, zirve bittikten sonra yerel meclislerin ve işyeri örgütlenmesinin sürmesine bağlı.
On bin kişilik yürüyüş güçlü bir başlangıç. Ama asıl ölçüt, 18 Kasım'dan sonra ne kalacağı.
Somut Görevler
- İkinci haftayı izleyelim. Taslak metinde fosil yakıt ifadesi, finansın hibe-kredi oranı ve adil geçiş mekanizmasının içeriği üzerine kısa notlar hazırlayıp çevremizle paylaşalım.
- Halkların İklim Zirvesi'ne katılalım. 15-18 Kasım'daki tematik günlere katılmak mümkün değilse, zirvenin çıktılarını takip edip kendi kentimizde bir paylaşım toplantısı düzenleyelim.
- Gözaltılara karşı ses çıkaralım. İHD, ÇHD ve KESK yöneticilerinin gözaltısı üzerine yapılan açıklamaları yayalım; sendikalarımızın ve meslek odalarımızın tavır almasını isteyelim.
- Yerel meclislere katılalım. HİZ'in kentlerdeki yerel meclislerine katılalım ya da bulunduğumuz yerde böyle bir meclisin kurulmasına öncülük edelim.
- İşyerinde iklimi konuşalım. Sıcakta çalışma koşulları, aşırı sıcakta ücret kaybı olmadan işi durdurma hakkı ve iş güvenliği taleplerini işyeri gündemine taşıyalım.
- Kömür işçisiyle bağ kuralım. Kömür bölgelerindeki işçi örgütleriyle iletişim kurup adil geçişin işçi güvencesiyle nasıl planlanabileceğini birlikte tartışalım.
- Yeşil badanayı teşhir edelim. Zirve sponsorlarının ve "yeşil" kampanyaların arkasındaki maden, kömür ve inşaat yatırımlarını belgeleyip paylaşalım.
Sevgili Genç Yoldaşlar
Antalya'da iki zirve yan yana duruyor. Birinde sermayenin temsilcileri, kendi kazançlarına dokunmadan krizi yönetmenin yollarını arıyor. Ötekinde krizin bedelini ödeyenler, söz almak ve geleceklerini kendi elleriyle kurmak istiyor.
Resmi masanın ilk haftası bize yeni bir şey öğretmedi, ama eski bir şeyi yeniden gösterdi. İklim krizi, doğanın kendiliğinden bir felaketi değil, bir üretim biçiminin sonucu. Fosil sermaye değersizleşmeyi kabul etmedikçe, devletler bu sermayenin çıkarlarını korudukça, hiçbir zirve krizi çözmeyecek. Çözüm, enerjinin, toprağın, suyun ve bilginin kimin elinde, kimin denetiminde ve kimin yararına olduğu sorusuna verilecek yanıtta.
Sokaktaki on bin kişi bu soruyu sordu. Şimdi görev, bu sorunun zirve bittikten sonra da işyerlerinde, mahallelerde ve köylerde sorulmaya devam etmesini sağlamak.
Birleşen halklar kazanacak, yaşam sürecek.
Kaynaklar
Dizideki yazılarımız
- Antalya'da İki İklim Zirvesi ve Krizin Sınıfı, Bilgi Müşterekleri
- Antalya Masasında Kimin Gündemi?, Bilgi Müşterekleri
- Dizi sayfası: Antalya'da İklim ve Sınıf
İlgili yazılarımız
- Üç Bin Kilovatsaatin Sınıfı, Bilgi Müşterekleri
- HABAŞ'ta Patlama: Bu Bir Kaza Değil, Bir Üretim Biçimi, Bilgi Müşterekleri
Müzakereler
- UN chief urges drastic emissions cuts as COP31 talks remain divided over fossil fuels, The Business Standard / Reuters
- UN Chief Urges Drastic Emissions Cuts as COP31 Wrestles With Fossil Fuels, US News / Reuters
- Saudi-Led Arab Group Opposes Brazil Fossil Fuel Roadmap in COP31 Text, House of Saud
- COP31 opens with mounting climate warnings, persistent divisions, To Vima
- COP31: Climate trade measures, adaptation finance left off agenda, Carbon Pulse
- Daily report for 9 November 2026, Earth Negotiations Bulletin
- COP31'e üç ay kala tablo nasıl?, Ekonomim
- Dizer às nações para abandonarem combustíveis fósseis "não é realista", afirma chefe da COP31, Folha de Pernambuco / AFP
Protestolar ve karşı zirve
- Antalya'da COP31 protestosu: 10 bin kişi sokağa çıktı, Gazete Oksijen
- Antalya'da COP31 protestosu: Binlerce kişi iklim adaleti için yürüdü, Yeni Alanya
- Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri'nden COP31'e Karşı Kitlesel Eylem Çağrısı, Akdeniz Gerçek
- İklim aktivistlerinden Antalya'da COP31 yürüyüşü, DHA
- COP31'in ötesinde Antalya'da Halkların İklim Zirvesi, Bianet
- Greenpeace'den COP31'de yamaç paraşütlü eylem, İlke TV
- COP31 activists demand better climate finance for Africa, Africanews
Eleştiriler ve baskı
- Turkey hosts world climate summit, but some critics accuse it of greenwashing, NPR
- Agricultural land paved for COP31 parking lot in Antalya, Bianet
- Antalya'da COP31 öncesi sendikalara operasyon, Cumhuriyet
- COP31 öncesi Antalya'da ev baskınları: İHD, ÇHD ve sendika yöneticileri gözaltında, Medyascope
- COP31 attendees told not to interfere in Türkiye's "internal affairs", Climate Home News
Bu yazı canlı bir belgedir; ikinci haftanın gelişmeleriyle güncellenecektir. CC BY-SA 4.0 lisansıyla yayımlanmıştır.









