Bilgi Müşterekleri
AnasayfaKonularDizilerKılavuzlarPopüler İçeriklerHakkımızdaİletişim

Fonu Haberleştirene Kayyım

Sözcü TV, TMSF ve Dijital Sıkıyönetimin Sınıfsal Anatomisi

19 dk okumaYazar: Oğuz Demirkapı
Fonu Haberleştirene Kayyım

17 Kasım sabahı Maslak'taki Sözcü TV binasının önünde onlarca ekip aracı vardı. Birkaç saat sonra ekranda, fon skandalını tartışan bir programın tekrarının yerine "Türkiye'nin Yıldızları" belgeseli dönüyordu. Öğlen 12.00'de kanal yeniden yayına girdi; ama artık tartışma programı yoktu, konuk yoktu, yalnızca saat başı haberler vardı. TELE1 ve Halk TV sonrasında, son iki yılda yönetimine el konulan televizyonlara bir yenisi eklendi.

Sözcü'nün ertesi sabahki manşeti "Fon kurbanı olduk!" oldu. Bu yazıda bu manşeti ciddiye alıyoruz, ama Sözcü'nün kendi çizgisinin ötesine geçerek okuyoruz. Soru şu: Bir sigorta fonu nasıl olup da ülkenin en büyük medya patronuna dönüştü? Fon vurgununu konuşanlar susturulurken fonu kuranlara ne oldu? İFÖD'ün verileri bu tabloya ne söylüyor?

Önce Özet

  1. Ne oldu? İstanbul 4. Sulh Ceza Hakimliği kararıyla Sözcü TV ve sozcu.com.tr'nin bağlı olduğu Mega Ajans ve Reklamcılık Ticaret AŞ'ye TMSF kayyım olarak atandı. Dört yönetici gözaltına alındı. Basılı Sözcü, Tavır ve Korkusuz gazetelerine kayyım atanmadı.
  2. Resmi gerekçe: Grup sahibi Burak Akbay hakkında FETÖ/PDY üyeliği ve terörizmin finansmanı soruşturması, MASAK raporları. Oysa aynı dosya zemininde yargılanan Sözcü yazar ve yöneticileri Yargıtay bozmasının ardından Mart 2025'te beraat etmişti.
  3. Gerçek zemin: Sözcü, aylardır fon vurgununun siyasi ayağını haberleştiren başlıca yayın organlarından biriydi. Editörü Mustafa Balcı fon soruşturması kapsamında Ekim'de tutuklanmıştı. Kayyım yönetiminin ilk işi tartışma programlarını kaldırmak oldu.
  4. Aynı gün, iki kayyım: 17 Kasım'da TMSF, AKP Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı'nın oğlunun şirketine de kayyım olarak atandı. Aynı kurum, aynı gün, bir yanda kara paranın, bir yanda o kara parayı haberleştiren medyanın başına geçti. Bu iki atamanın sınıfsal anlamı aynı değildir.
  5. Sansürün takvimi: Önce haber erişime engellendi (24 Eylül), sonra haberci yargılandı (Ekim), en son kurumun mülkiyetine el konuldu (17 Kasım). Bu üç adımlık bir ardışıklıktır.
  6. İFÖD verileri: 2025 sonu itibarıyla Türkiye'de 1 milyon 505 bin 484 web sitesi ve alan adı erişime engelli. Yalnızca Eylül ve Ekim 2026'da 2.137 X hesabı engellendi. Bu, 2015–2025 arasındaki on yıllık 8/A toplamının neredeyse yarısı.
  7. TMSF'nin dönüşümü: Mevduat sigortası için kurulmuş bir fon, iki yılda on televizyonun yönetimini devraldı. Aynı kişiler bir kanaldan ötekine kayyım olarak geçiyor, el konulan kanallar yandaş sermayeye satılıyor. Kayyım hem susturma hem mülkiyet transferi aracıdır.
  8. Sözcü'yü savunmak: Sözcü'yü savunmak onun ulusalcı, patronlu ve emekçisini işten çıkaran çizgisini savunmak demek değildir. Savunduğumuz şey halkın haber alma hakkı ve ekranın arkasındaki basın emekçisinin işidir.
  9. Burjuva muhalefetin sınırı: "Fon kurbanı" söylemi vurguyu ahlaka ve yolsuzluğa koyar. Bizim için fon vurgunu, sermaye birikiminin devletle iç içe geçmiş olağan işleyişidir.
  10. Görev: Sansürü belgeleyenleri büyütmek, basın emekçisini örgütlemek, fon vurgununun kaybedenleri olan küçük birikim sahibi emekçilerle sansür arasındaki bağı kurmak.

17 Kasım'da Ne Oldu?

Operasyon sabaha karşı başladı. TEM ekipleri binada arama yaptı, yollar kapatıldı. İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin aktardığına göre operasyonda 100 tim ve 250 çevik kuvvet polisi görev aldı. Gözaltı kararı verilen isimler şunlardı: Sözcü TV Yönetim Kurulu Başkanı Funda Tuncer Sıdalı, eski genel müdür Mustafa Asım Akgül, gazetenin mali işler müdürü Yonca Yücekaleli ve eski imza yetkilisi İsmail Öz.

Kayyım kararı, Sözcü TV ile sozcu.com.tr'yi yayımlayan Mega Ajans'ı kapsıyor. Kanala kayyım olarak, daha önce Habertürk'e atanan kayyım heyetinde de yer alan Hakan Hastaoğlu getirildi. Basılı Sözcü, Tavır ve Korkusuz kapsam dışında kaldı. Bu ayrım rastlantı değil. İktidar asıl erişimin, asıl etkinin ve asıl tartışmanın ekranda ve internette olduğunu biliyor. Basılı gazetenin tirajı ile televizyonun ve sitenin erişimi arasındaki fark, kayyımın neden oraya yöneldiğini gösteriyor.

Kayyım anındaki ekran görüntüsü her şeyi anlatıyordu. O sırada Ekrem Açıkel'in sunduğu, İbrahim Kahveci, Fikret Bila, İsmail Saymaz ve İlhan Cihaner'in fon skandalını tartıştığı programın tekrarı yayındaydı. Yayın kesildi, yerine belgesel kondu. Öğlen yeniden başlayan yayın akışında tartışma ve konuklu haber programlarına yer verilmeyeceği belli oldu. İsmail Küçükkaya'nın binaya alınmadığı haberleri geldi. CHP'li Ali Mahir Başarır'ın özetiyle: tartışma programları yok, "çünkü fon konuşuluyor, yoksulluk konuşuluyor".

Tepkiler geniş bir yelpazeden geldi. İstanbul Barosu, ceza muhakemesi tedbirlerinin amacı dışında kullanılarak basına yönelik müdahalelerin "katlanılamaz hale geldiğini" açıkladı. On üç baro ortak açıklama yaptı. KESK, Sözcü TV emekçileriyle dayanışmayı sürdüreceğini duyurdu. Muhalefet partilerinin liderleri sert tepki gösterdi. Dikkat çekici olan bir başka tepki AKP'li Savcı Sayan'dan geldi: Basın özgürlüğünün kısıtlanmasının devleti zayıflattığını söyledi. İktidar bloğunun içinden gelen bu ses, fon dosyasının AKP içinde nasıl bir hesaplaşmaya dönüştüğünün işaretlerinden biri.

Gerekçe: Terör, MASAK ve Dokuz Yıllık Bir Dosya

Başsavcılığın gerekçesi yeni değil. Savcılık, yurt dışında yaşayan Burak Akbay'ın, Sözcü yayınlarının sahibi iki şirketi (Estetik Yayıncılık AŞ ve Mega Ajans) yurt dışındaki banka hesaplarından finanse ederek Gülen yapılanmasının "medya ayağını" yönettiğini ileri sürüyor. Dayanak MASAK raporları.

Bu iddianın bir geçmişi var. Sözcü yazar ve yöneticileri yıllar önce benzer suçlamalarla yargılandı, mahkumiyet kararları Yargıtay'da bozuldu ve 5 Mart 2025'te yedi sanığın tamamı beraat etti. Sözcü'nün avukatı Ersan Barkın'ın ifadesiyle arama, Yargıtay'ın daha önce bozduğu ve suç olmadığını onadığı bir dosyaya dayanılarak yapılıyor.

Bakan Çiftçi'nin savunması iki cümleye dayanıyor: Soruşturma yayın politikasıyla değil, "mali hareketler ve terörizmin finansmanı" ile ilgili, ve süreç İçişleri'nin değil yargının tasarrufu. Bu savunmanın iki zaafı var.

Birincisi, gerekçe kayyımın kapsamıyla uyuşmuyor. Sorun Akbay'ın şirketlere aktardığı paraysa, el konulan şirketin yayın akışına müdahale edilmesi, tartışma programlarının kaldırılması, belirli gazetecilerin binaya alınmaması neyi açıklıyor? Mali bir soruşturmanın ilk icraatı neden ekranda ne konuşulacağına karar vermek oluyor?

İkincisi, Türkiye'de "terör" ve "terörün finansmanı" kavramları, son yıllarda neredeyse her türlü muhalefetin üzerine geçirilebilen bir elbiseye dönüştü. TELE1 için "casusluk", Halk TV için "mali suçlar", Sözcü için "terör finansmanı". Suçlama değişiyor, sonuç değişmiyor: Eleştirel yayın yapan kanalın yönetimi TMSF'ye geçiyor.

Aynı basın açıklamasında Bakan bir şey daha söyledi ve bu cümle aslında yazının konusunun tam ortasına düşüyor. Çiftçi, Polis Bakım ve Yardım Sandığı (POLSAN), Polis Teşkilatını Güçlendirme Vakfı ve bağlı bir şirketin bu fonlara yaptığı yatırımlarda zarar olmadığını anlattı: Yatırım Ocak 2022'de başlamış, fonlarda değerlendirilen tutar 1 milyar 113 milyon lirayı bulmuş, 114 milyon lira net kar elde edilmiş ve 2025 ortasında "getiriler piyasanın üzerinde kalmadığı için" fonlardan çıkılmış. Teftiş kurulu da işlemlerde kasıt ya da ihmal olup olmadığını incelemekle görevlendirilmiş.

Bu açıklamayı yan yana koyalım: Polisin kurumsal birikimi, fonlar çökmeden önce zararsız biçimde dışarı çıkmış. Aynı polis, fonların çöküşünü haberleştiren kanalı basıyor. Biz burada bir suç iddiasında bulunmuyoruz. Ama soru açık: Küçük yatırımcı fonun içinde sıkışıp kalırken, kurumsal ve "içeriden" yatırımcının zamanında çıkabilmesi, daha önce yazdığımız erken çıkış örüntüsünün bir başka örneği değil midir? Bu soruyu sormak gazeteciliktir. O gazeteciliği yapan kanal ise artık bu soruyu soramıyor.

Aynı Gün, Aynı Fon, İki Ayrı Kayyım

17 Kasım'ın asıl öğretici yanı, aynı gün TMSF'nin bir başka kayyım kararıyla da gündeme gelmesiydi.

Savcılık o gün Adil Katılım Bankası AŞ, Adil Varlık Yönetim AŞ, Adil Tasarruf Finansman AŞ ve Dünya Varlık Yönetim AŞ'ye TMSF kayyımı atanmasına karar verdi. Adil Varlık Yönetim AŞ, AKP Genel Başkan Yardımcısı ve MYK üyesi Hayati Yazıcı'nın oğlu Mustafa Yazıcı'nın şirketi. Savcılığın iddiasına göre gerçek bir ticari faaliyete dayanmayan kredi ve menkul kıymet ihraçlarından elde edilen kaynaklar bankanın sermayesine aktarılmış, bu kaynaklar Tera fonlarına yatırılarak manipülasyon niteliğindeki işlemlerle yüksek kar sağlanmış, sonra grup şirketlerine kredi olarak dağıtılıp aklanmış. Bunlar şimdilik iddia.

Aynı günlerde fon soruşturmasında Ali Emre Ballı ve İlkay Ballı'nın tüm şahsi malvarlıklarına el konulmuş, 21 şirkete yönetim kayyımı atanmıştı. Hatırlayalım: Mustafa Yazıcı ile Ali Emre Ballı'nın malvarlıklarına 30 Eylül'de konulan tedbir aynı akşam kaldırılmıştı. Altı gün sonra Ballı'nın cansız bedeni aracında bulundu.

Şimdi iki kayyımı yan yana koyalım:

Fon ağına kayyımFonu haberleştirene kayyım
30 Eylül'de konulan tedbir aynı akşam kaldırıldı; kayyım ancak aylar sonra geldiKayyım sabaha karşı, yüzlerce polisle geldi
Gerekçe: kara para, manipülasyon, aklama (somut iddialar)Gerekçe: Yargıtay'ın daha önce bozduğu "terör finansmanı" dosyası
Şirketin faaliyeti sürüyor; yönetim el değiştiriyorŞirketin yayın içeriği ilk gün değiştirildi
Kayyımın amacı (söylenen): mağduru korumak, varlığı güvenceye almakKayyımın sonucu: tartışma programları kaldırıldı
Siyasi bağlantılar soruşturmanın içinde ama "dokunulmaz" isimler hala tartışmalıSiyasi bağlantıları soranlar (Balcı, Ağırel, Saymaz) yargılanıyor
Kazananlar: zamanında çıkanlarKaybedenler: haber alma hakkı elinden alınan milyonlar

Aynı hukuki araç, iki ayrı sınıfsal işlev görüyor. Fon ağındaki kayyım, sermaye fraksiyonları arasındaki bir hesaplaşmayı ve kaybedenlerin varlıklarının yeniden dağıtılmasını yönetiyor. Medyadaki kayyım ise o hesaplaşmanın kamuoyunda nasıl konuşulacağını, hatta konuşulup konuşulmayacağını belirliyor. Birincisi mülkü düzenliyor, ikincisi bilgiyi. İkisi de aynı devlet aygıtının, aynı haftada, aynı amaç için çalışmasıdır: Krizi, iktidar bloğunun kendi içindeki dengeleri bozmadan yönetmek.

Fon Vurgunu: Kim Kazandı, Kim Ödedi?

Fon krizini Borsa Dosyasında ayrıntılı anlattık. Burada yalnızca kayyımla ilişkisini kuracak kadarını hatırlatalım.

17 Eylül 2026'da SPK yedi portföy şirketinin fonlarının tasfiyesine karar verdi. Merkezde Tera ve Pusula vardı. Tasfiye sürecinde 390 bin 219 yatırımcıya 62,2 milyar lira ödendi; İçişleri Bakanı'nın açıkladığına göre 433 şüpheliden 112'si tutuklandı. Fon mağdurlarının zararının bütçeden değil, "haksız kazanç sağlayanların fonlarıyla" giderileceği söylendi.

Peki kim kazandı? Sözcü'nün yaptığı haberlerin büyük kısmı tam olarak bu soruya yönelikti. Örneğin AKP Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci'nin ortağı olduğu şirketlerin incelenen TP2 fonuna yatırım yaptığı ve Zeybekci'nin "Maalesef devletin ihmali var" sözlerini ilk aktaranlardan biri, Sözcü yazarı İsmail Saymaz'dı. Tera'nın amiral gemisi fonu TLY'nin TEFAS'a kapalıyken yalnızca on iki ayrıcalıklı kişiye açık olduğu bilgisi de Sözcü'nün sayfalarındaydı. Mustafa Balcı, AKP Sözcüsü Ömer Çelik'in Bodrum'da Limak Filarmoni konserine katılımı üzerinden ağ ilişkilerini sorgulamıştı; tutuklandı.

Kayyımın yönetimdeki asıl anlamı burada. Kriz tek tek yöneticilerin "açgözlülüğü" ya da "denetim eksikliği" ile açıklanabildiği sürece sorun yok. Kriz "siyasi ayak" sorusuna, yani devlet ile sermayenin iç içe geçtiği noktaya dayandığı an, haber suç, haberci şüpheli, kanal kayyımlık oluyor.

Sansürün Takvimi: Haberden Haberciye, Haberciden Kuruma

Sözcü'ye kayyım bir anda gelmedi. Son üç ayın kronolojisi, sansürün bir merdiven gibi basamak basamak çıktığını gösteriyor.

TarihOlay
12 Eylül 2026"Ailem Güvende" operasyonları; sosyal medyada sansür dalgasının başlangıcı
17 EylülSPK yedi portföy şirketinin fonlarının tasfiyesine karar veriyor
24 EylülFon krizine ilişkin Gazete Pencere, Evrensel ve Sözcü haberlerine 5651/8A ile erişim engeli. Aynı gün en az 250 X hesabı için engel kararı
24 EylülİFÖD kurucusu Yaman Akdeniz ile Bağımsız Maden-İş'ten Başaran Aksu'nun hesapları engelleniyor
30 EylülFon krizi hakkında paylaşım yapan en az 147 hesaba engel; T24'ün sitesi ve 1,9 milyon takipçili X hesabı engelleniyor
30 EylülMustafa Yazıcı ve Ali Emre Ballı'nın malvarlıklarına konulan tedbir aynı akşam kaldırılıyor
1 EkimSansürü belgeleyen EngelliWeb'in X hesabına "milli güvenlik ve kamu düzeni" gerekçesiyle erişim engeli; ardından İFÖD'ün kendi hesabı da engelleniyor
9 EkimSözcü editörü Mustafa Balcı ve Şaban Sevinç fon soruşturması kapsamında tutuklanıyor; İsmail Saymaz ve Murat Ağırel "şüpheli"
14 EkimHalk TV'ye kayyım; kanalın tüm sosyal medya hesaplarına aynı gün erişim engeli
21 EkimHalk TV'nin 3 milyon takipçili X hesabı Türkiye'den görünmez kılınıyor
1 KasımSosyal medyada e-Devlet yaş doğrulaması yürürlüğe giriyor
Kasım ortasıFon soruşturmasında Ballı ailesinin malvarlığına el koyma, 21 şirkete kayyım
17 KasımSözcü TV ve sozcu.com.tr'ye kayyım; aynı gün Hayati Yazıcı'nın oğlunun şirketine kayyım

Bu tablonun mantığı açık. Önce bilgi engelleniyor: haber erişime kapatılıyor, paylaşan hesap görünmez kılınıyor. Sonra bilgiyi üreten kişi hedef alınıyor: gazeteci gözaltına alınıyor, tutuklanıyor. En son bilgiyi üreten kurumun mülkiyetine el konuluyor. İlk basamakta içerik, ikincide emek, üçüncüde sermaye hedef alınıyor. Sansür, üretim sürecinin tüm halkalarına sırayla dokunuyor.

En sembolik basamak sansürü belgeleyenlerin susturulmasıydı. 2008'den beri Türkiye'deki internet sansürünü kayıt altına alan EngelliWeb'in hesabının engellenmesi, iktidarın artık yalnızca bilgiyi değil, bilginin engellendiği bilgisini de ortadan kaldırmak istediğini gösteriyor. Bu, Freedom House raporu üzerine yazdığımız "karanlığın kendi haritasını silmesi" durumudur.

İFÖD Verileri: Sayılarla Dijital Sıkıyönetim

İFÖD'ün EngelliWeb 2025 raporunun başlığı her şeyi özetliyor: "Dijital Sıkıyönetim: Kamu Düzeni Adına Kamuoyunu Susturmak". Prof. Dr. Yaman Akdeniz ve Ozan Güven'in hazırladığı raporun ana bulguları şunlar:

GöstergeVeri
2025 sonu itibarıyla erişime engelli web sitesi ve alan adı1.505.484
Bu engellemeleri yapan karar sayısı1.284.464
Erişim engeli kararı veren farklı kurum ve hakimlik875
2024 sonu itibarıyla engelli site ve alan adı (karşılaştırma)1.264.506
Bir yılda artışyaklaşık 241 bin
2024 sonu: engelli URLyaklaşık 270 bin
2024 sonu: engelli X hesabı / X paylaşımıyaklaşık 17 bin / 75 bin
2024 sonu: engelli YouTube videosuyaklaşık 25.500

Erişim engeli kararı verebilen 875 merci arasında Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar, BTK, sulh ceza hakimlikleri, savcılıklar yanında Türkiye Jokey Kulübü (102 karar), icra müdürlükleri (67), BDDK (17) ve YSK (5) gibi kurumlar bulunuyor. İnternette neyin görünüp neyin görünmeyeceğine karar veren yetki, ülkenin dört bir yanına dağılmış durumda. Bu dağınıklık bir düzensizlik değil, bir düzenin ta kendisi: Hiç kimse sorumlu değilken herkes engelleyebiliyor.

2026 sonbaharı ise bu yapıya yeni bir hız ekledi. İFÖD'ün aylık verileri:

DönemEngellenen X hesabı (5651/8 ve 8A)
Eylül 2026en az 1.270 (toplam yaklaşık 35 milyon takipçi)
Ekim 2026en az 867
İki ay toplam2.137
2015–2025 arası 8A ile engellenen X hesabı (on yıl toplam)4.800'den fazla

Yani yalnızca iki ayda, on yılın neredeyse yarısı kadar hesap engellendi. Ekim'de engellenenler arasında Halk TV, T24, Türkiye İşçi Partisi, gazeteciler, akademisyenler, avukatlar, ekonomi yorumcuları, İFÖD ve EngelliWeb vardı. Kullanıcı adını değiştiren ya da yeni hesap açanlar yeniden engellendi. 28 Ekim itibarıyla Türkiye'den erişime kapatılan Steam oyun sayfası sayısı 767'ye çıktı. 1 Kasım'dan itibaren sosyal medya erişimi e-Devlet üzerinden yaş doğrulamasına bağlandı (bu düzeneğin teknik ayrıntılarını daha önce anlatmıştık).

Hukuki dayanak meselesi ayrıca önemli. Anayasa Mahkemesi, Artı Media GmbH kararında 5651'in 8A maddesinin keyfi müdahalelere karşı güvence içermediğini ve ihlalin doğrudan kanundan kaynaklandığını tespit etti. İFÖD'e göre bu karara rağmen 8A her ay daha geniş kesimlere uygulanıyor. Bu, hukukun üstünlüğü tartışmasının ötesinde bir şey söylüyor: Anayasa Mahkemesi'nin hükmü ile sulh ceza hakimliğinin pratiği arasındaki uçurum, devletin farklı aygıtları arasındaki bir çatışma değil, işbölümüdür. Biri ilkeyi söyler, öteki pratiği sürdürür; sistem her iki işlevden de beslenir.

Platformların rolü de unutulmamalı. 21 insan hakları ve medya örgütünün ortak açıklamasında belirtildiği gibi X de Meta da Eylül ve Ekim'deki sansür dalgaları karşısında kamuoyuna hiçbir açıklama yapmadı; X, İFÖD'e gönderdiği bildirimde kararın künyesini bile paylaşmadı, yalnızca "yerel yasalardan doğan yükümlülüklere" atıf yaptı. İFÖD'ün daha önceki "Dijital İtaat Rejimi" raporunun tespiti burada doğrulanıyor: Platform tekelleri kullanıcı hakkını değil, pazar payını koruyor. "İfade özgürlüğü mutlakçısı" Musk'ın platformu, Türkiye'de devletin sansür kararlarının en hızlı uygulayıcısıdır. Tekelci kapitalizmde özgürlük söylemi, pazara erişimle takas edilen bir maldır.

TMSF: Sigorta Fonundan Devlet Medya Holdingine

TMSF'nin adı Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu. Kuruluş amacı, batan bankalardaki mevduat sahiplerinin parasını güvenceye almaktı. Bugün ise bu fon, Türkiye'nin fiilen en büyük medya yöneticisi.

Bianet'in derlemesine göre Mart 2025'ten Ekim 2026'ya, Sözcü'den önce on televizyon kanalının yönetimi TMSF'ye geçti: Flash Haber (yasa dışı bahis soruşturması), Ekotürk (Papara soruşturması), Can Holding soruşturmasıyla Habertürk, Show TV, Bloomberg HT, HT Spor, Show Türk ve Show Max, "siyasal casusluk" soruşturmasıyla TELE1 ve mali suçlar soruşturmasıyla Halk TV. Sözcü TV on birinci oldu.

Burada iki örüntü dikkat çekiyor.

Birincisi, kayyım kadrosunun sürekliliği. Halk TV'nin başına getirilen eski Yeni Şafak yazarı İbrahim Paşalı, daha önce Can Holding medyasına, TELE1'e, Flash TV'ye ve Ekotürk'e de kayyım olarak atanmıştı. Sözcü'ye atanan Hakan Hastaoğlu Habertürk heyetinden geliyor. Ortada tek tek yargı kararları değil, bir yönetim kadrosu var. BirGün'ün deyişiyle bir "kayyım prensi". Yani el konulan medya, aynı ellerden geçen bir ağ olarak yönetiliyor.

İkincisi, el koyma ile satış arasındaki bağ. TMSF'ye geçen Flash TV, Ağustos 2026'da SAFE Media'ya satıldı. Kayyım süreci yalnızca bir "geçici yönetim" değil, mülkiyetin bir sermaye fraksiyonundan ötekine aktarıldığı bir kanaldır. Önce el konulur, sonra yönetilir, sonra satılır. Alan, iktidara yakın sermayedir.

Marksist literatürde buna bir ad veriyoruz: mülksüzleştirme yoluyla birikim. Burjuva devlet, kendi meşruiyet kurallarına göre işleyen piyasada bile, sermayenin kendi içindeki dağılımını siyasi araçlarla yeniden düzenler. 2001'de TMSF batık bankaları devraldığında bu, krizin faturasının kamuya kesilmesiydi. 2016 sonrası Gülen cemaatine ait yüzlerce şirkete el konulduğunda bu, bir sermaye fraksiyonunun tasfiyesiydi. Bugün muhalif medyaya el konulurken iki işlev birleşiyor: rakip ya da itaatsiz sermayenin mülkü alınıyor ve aynı anda kamuoyunun bilgi kanalları denetim altına giriyor.

Bu yüzden kayyımı yalnızca bir "basın özgürlüğü" sorunu olarak okumak eksik kalır. Kayyım aynı zamanda bir mülkiyet rejimidir. Selçuk Mızraklı yazısında belediyelere atanan kayyımı nasıl bütçenin denetimden çıkması ve kamusal müştereklerin tasfiyesi olarak okuduysak, medyadaki kayyımı da aynı biçimde okumalıyız: Kamusal bilgi alanının özelleştirilmesi değil, devletleştirilerek iktidar bloğuna devredilmesi.

Sözcü'yü Savunmak, Sözcü'nün Ötesinde Düşünmek

Burada dürüst olmak zorundayız. Sözcü bir işçi gazetesi değil. Kemalist-ulusalcı çizgide, patronlu, reklam gelirine ve tıklanmaya dayanan bir burjuva medya kuruluşu. Yayın çizgisi zaman zaman göçmen karşıtlığını besleyen manşetler üretti. Kendi emekçilerine karşı da patronların bildik pratiklerini uyguladı: Aralık 2025'te yönetim değişikliğinin ardından Sözcü TV'de en az 15 gazeteci gerekçesiz biçimde işten çıkarıldı, Çağdaş Gazeteciler Derneği bunu "kabul edilemez" bulduğunu açıkladı. Kasım 2026 başında yine işten çıkarma haberleri geldi; yıllarca orada çalışan basın emekçileri gazeteyle yollarının ayrıldığını tek tek duyurdu.

Muhalif televizyonun içindeki emek koşulları da parlak değil. DİSK Basın-İş, Mayıs 2026'da Halk TV için "dışarıdan demokrasi ve adalet vadeden ancak içeride işçi cehennemine dönüşen bir yapı" tanımını kullanmıştı.

Bütün bunlar Sözcü'ye kayyımı haklı kılar mı? Elbette hayır. Tam tersine, bütün bunlar savunduğumuz şeyin neden Sözcü'nün patronu değil, Sözcü'nün izleyicisi ve emekçisi olduğunu daha açık gösteriyor. Kayyım sonrasında yayın akışından çıkarılan şey patronun karı değil, milyonların fon vurgunu hakkında bilgi alma hakkıdır. İşi belirsizleşen, ekranın arkasındaki kameraman, kurgucu, muhabir, editördür. TELE1'e kayyım atandıktan bir yıl sonra çalışanların hala haklarını alamadığını, Halk TV'de 200 kişinin akıbetinin belirsiz kaldığını unutmayalım.

Burjuva muhalefetin sınırı da "Fon kurbanı olduk" manşetinde görünüyor. Sözcü'nün fon haberciliği değerliydi; ama çerçevesi büyük ölçüde ahlaki kaldı: yolsuzluk, iktidar yakınlarının usulsüzlüğü, "milletin parası". Bu çerçeve doğru ama yetersiz. Fon vurgunu birkaç kötü niyetli yöneticinin değil, kredinin, fonun, bankanın ve siyasetin aynı ellerde döndüğü bir birikim modelinin ürünüdür. Kredi bankadan fona, fondan hisseye, hisseden yine krediye dönerken bunun adı "usulsüzlük" değil, finansallaşmış kapitalizmin Türkiye'deki çıplak biçimidir. Küçük yatırımcının ve fonuna birikimini koyan emekçinin kaybı, bu modelin zorunlu sonucudur. Sözcü bu modeli değil, modelin "yanlış ellerde" olmasını sorguladı. Kayyım ise bu sınırlı sorgulamayı bile kaldıramadı. İşte iktidarın zayıflığı tam da burada görünüyor.

Neden Şimdi?

Zamanlama tesadüf değil. Üç gelişme aynı noktada buluşuyor.

Birincisi, fon soruşturması iktidar bloğunun içine doğru ilerliyor. Hayati Yazıcı'nın oğlunun şirketine kayyım, Fatma Betül Sayan Kaya'nın yargı süreci, Zeybekci'nin "mağdurum" açıklaması, Savcı Sayan'ın BDDK'ya soruları: AKP fon meselesinde kendi içinde hesaplaşıyor. Cumhuriyet'in deyişiyle "AKP'nin kaderi fona kaldı". Bu hesaplaşma kamuoyu önünde, tartışma programlarında, isimler konuşularak yapılırsa denetlenemez hale gelir. Hesaplaşmanın kapalı kapılar ardında, yani iktidarın kendi takvimi ve kendi seçtiği isimlerle yapılması gerekiyor.

İkincisi, ara ödemeler ve tasfiye takvimi beklentilerin altında kalıyor. Yüz binlerce küçük yatırımcı paralarının ne zaman ve ne kadarını alacağını bilmiyor. Bu öfkenin ekrana taşınması, fon mağdurlarının örgütlenmesine zemin hazırlar.

Üçüncüsü, Halk TV'ye kayyımın ardından Sözcü TV, ana akım muhalefetin en çok izlenen ekranlarından biri olarak kalmıştı. Ekranın kapanmasıyla muhalefetin "konuşan" kamusal alanı neredeyse tümüyle internete ve basılı gazeteye sıkıştı. İnternet ise yukarıdaki İFÖD tablolarında gördüğümüz gibi zaten büyük ölçüde engellenmiş durumda.

İktidarın Anlatısı ve Olgular

İktidarın söylediğiOlguların gösterdiği
"Soruşturmanın konusu yayın politikası değil, mali hareketler"Kayyımın ilk işi tartışma programlarını ve konukları yayından kaldırmak oldu
"Terörizmin finansmanı"Dayanılan dosyada sanıkların tamamı Mart 2025'te beraat etti
"Süreç yargının tasarrufu, siyasi değil"İki yılda on bir kanal; kayyım kadrosu kanaldan kanala aynı
"Fon mağdurlarını koruyoruz"Fonu haberleştiren gazeteciler tutuklu, fon ağına konulan tedbir aynı akşam kaldırıldı
"Kamu düzenini koruyoruz" (8A)AYM, 8A'nın keyfiliğe karşı güvence içermediğine hükmetti; uygulama genişleyerek sürüyor
"Dezenformasyonla mücadele"Sansürü belgeleyen EngelliWeb ve İFÖD'ün hesapları engellendi
"Polis kurumlarının fonda zararı yok"Kurumsal birikim fonlar çökmeden önce karla çıktı; küçük yatırımcı içeride kaldı

Somut Görevler

Basın emekçileri için: Kayyım altındaki kanallarda çalışanların iş güvencesi, kıdem ve tazminat hakları için TGS, DİSK Basın-İş ve Haber-Sen ile ortak bir hak takibi masası. TELE1 çalışanlarının hala alamadığı haklar bu masanın ilk dosyası olmalı. Ayrıntılı önerilerimizi Basın Emekçilerine Sorular ve Biz Susarsak yazılarında sıralamıştık.

Sansürü belgeleyenler için: EngelliWeb ve İFÖD'ün susturulmaya çalışıldığı bir dönemde onların verilerini çoğaltmak, aynalamak, kendi sitelerimizde ve bültenlerimizde düzenli olarak yayımlamak. Belgelemek de bir müşterektir; tek bir hesaba, tek bir platforma bağlı kalmamalıdır.

Bilgi altyapısı için: Platform tekellerine bağımlı olmayan, federatif ağlar (Mastodon gibi), RSS, e-posta bültenleri ve kendi sunucularımızdan oluşan bir dağıtım ağı kurmak. Engellenen bir hesabın yerine yenisi açılarak değil, engellenmesi tek bir karara bağlı olmayan bir yapı kurularak yanıt verilmeli.

Fon mağdurları için: Fon vurgununun kaybedenleri büyük ölçüde birikimini koruma derdindeki emekçiler ve küçük esnaf. Bu kesimin sansürle ilişkisini kurmak, yani "paranın nereye gittiğini soramıyorsan, paranı da geri alamazsın" bağını göstermek önemli. Fon mağdurlarının ortak dilekçe ve izleme komiteleri, gazeteciler ve hukukçularla birlikte kurulabilir.

Hukuki mücadele için: 8A'nın AYM'ye somut norm denetimi için götürülmesini talep eden itirazları çoğaltmak, İFÖD'ün çağrısına uygun olarak tüm engelleme kararlarının gerekçeleriyle tebliğini istemek. Baroların ortak açıklamalarını kalıcı bir izleme mekanizmasına dönüştürmek.

Düşünsel mücadele için: Kayyımı yalnızca "demokrasi" kavramıyla değil, mülkiyet ve sınıf kavramlarıyla anlatmak. Kayyım, muhalefet için bir hukuk ihlali, emekçi sınıf için ise bir mülksüzleştirme ve bilgi müştereğinin gaspıdır.

Sevgili Yoldaşlar,

Sözcü ile aramızda büyük bir mesafe var ve bu mesafeyi saklamaya gerek yok. Ama bugün mesele Sözcü'nün çizgisi değil. Mesele, bir ülkede fon vurgununun kimi zengin ettiğini sormanın terör finansmanıyla yan yana anılabilmesi. Mesele, bir sigorta fonunun televizyonların sahibi, bir sulh ceza hakimliğinin internetin editörü, bir platform tekelinin sansürün kuryesi haline gelmesi.

Haberi engellediler, haberciyi tutukladılar, kurumuna el koydular. Bir sonraki basamak hep aynıdır: Kalan son sesi, yani bizi, kendi kendimizi susturmaya ikna etmek. O basamağı çıkmayacağız. Bilgi herkesindir. Herkesin olanı korumanın tek yolu, onu birlikte, örgütlü biçimde, tek bir ekrana ya da tek bir hesaba bağlı kalmadan üretmeye devam etmektir.


Kaynaklar

Bilgi Müşterekleri'nden ilgili yazılar: Halk TV'ye Kayyım · Altı Buçuk Trilyon: Fon Vurgununun Bedeli · Omurgadaki Çatlak · Biz Susarsak · Basın Emekçilerine Sorular · İnternet Özgürlüğü 2026 · Sosyal Medyada Yaş Doğrulama · TİP ve Sansür

İlgili Başlıklar

Haber Bülteni Aboneliği