Avrupa Komisyonu'na Yapay Zeka Destekli Saldırı
Kalkan Kimin, Kılıç Kimin? Siber Güvenliğin Sınıfı Üzerine

Sevgili Genç Yoldaşlar,
19 Kasım'da Avrupa Komisyonu, 22 Ekim'de tespit edilen bir siber saldırıda yapay zeka araçlarının kullanıldığını doğruladı. Komisyon sözcüsü Thomas Regnier olayı kendi sözleriyle "yapay zekayla üretilmiş bir siber kampanya" diye tanımladı. Bazı kurumsal uygulamalar geçici olarak kapatıldı, çoğu yeniden açıldı, soruşturma sürüyor.
Haber, Türkiye'de de dünyada da tek bir cümleyle özetlendi: Yapay zeka artık yalnızca savunmayı değil saldırıyı da değiştiriyor. Doğru bir cümle. Ama eksik. Çünkü bu cümlede bir özne yok. Saldırıyı kim yaptı, kimin aracıyla yaptı, neyi vurdu, bedelini kim ödedi, savunmanın anahtarı kimin elinde? Bu yazıda bu soruların peşine düşeceğiz.
Her zamanki gibi önce kısa bir özet, sonra ayrıntı.
Özet: Yedi Tez
- Saldırı, kurumun emekçi yüzünü vurdu. Haberlerde bordro, mesai kaydı, izin ve sağlık gideri geri ödeme uygulamalarında kesinti bildirildi. Yani Komisyon'un politikası değil, Komisyon'da çalışanların hayatı.
- Saldırgan yapay zeka değil, yapay zekayı kullanan insanlardır. Bu olayda aracın nasıl ve hangi ölçüde otomatik kullanıldığı kamuya açıklanmış değil. "Yapay zeka saldırdı" demek, aleti özneleştiren yeni bir fetişizmdir.
- Kılıç piyasada, kalkan kulüpte. Saldırıda "herkese açık" bir araç kullanıldı. Oysa Anthropic'in gelişmiş savunma modeli sınırlı bir ortaklıkla paylaşıldı.
- Bedeli müşterekler ödüyor. Yapay zeka açıkları bulmayı hızlandırdı, ama açıkları kapatan emek, çoğu gönüllü ya da az ücretli açık kaynak geliştiricilerinin omzunda kaldı.
- Hız, sermayenin temposudur. Açığın bulunmasıyla istismar edilmesi arasındaki süre sıfıra yaklaşıyor. Bu tempo, güvenlik emekçisinin mesaisine, uykusuna ve hata payına yazılıyor.
- AB'nin yanıtı bir pazar planıdır. Temmuzdaki eylem planı güvenliği kamusal bir hak olarak değil, Avrupa sermayesinin büyüyeceği yeni bir alan olarak tarif ediyor.
- Şeffaflık sorusu açıkta kaldı. Bazı çalışanlar iletişim eksikliğinden yakındı; Komisyon ise etkilenen kişileri bilgilendirdiğini söylüyor.
Şimdi tek tek açalım.
Ne Oldu? Bilinenler ve Bilinmeyenler
Önce olguları, olgu olarak koyalım. Spekülasyonla değil, belgeyle konuşmak bizim yöntemimiz.
RTÉ'nin Reuters'a dayanan haberine göre saldırı 22 Ekim'de tespit edildi; Komisyon, soruşturma sürdüğü için saldırının boyutunu değerlendirmenin zor olduğunu söyledi. Komisyon, koruyucu ve önleyici bir tedbir olarak birkaç uygulamayı geçici olarak kapattığını, bunların çoğunun yeniden açıldığını açıkladı.
Hangi uygulamalar? Burada haberin en önemli ama en az konuşulan ayrıntısı var. Politico'nun haberine göre bordro, mesai ve izin işlemlerini içeren Sysper ile sağlık gideri geri ödemesi sistemi MyPMO'daki kesinti on günden uzun sürdü. Haberde, maaşların genel olarak ödendiği, ancak bazı çalışanların mesai ve izin işlemlerini yapamadığı belirtildi. Kişisel verilere erişilip erişilmediği araştırılıyor.
Regnier, saldırganların herkese açık bir yapay zeka aracı kullandığını söyledi, ancak aracı adlandırmadı. Politico, bir AB yetkilisine dayanarak CERT-EU'nun ARTEX adlı açık kaynaklı aracı tespit ettiğini bildirdi; Komisyon sözcüsü bu adı doğrulamadı. Aracın bu olayda hangi aşamalarda ve ne ölçüde otonom kullanıldığı kamuya açıklanmış değil. The Record'a göre CERT-EU ve Avrupa Veri Koruma Denetçisi (EDPS) süreçten haberdar edildi.
Veri meselesinde henüz kesinleşmiş bir bilanço yok:
- Komisyon, çalışanların bütününü etkileyen bir veri ihlaline dair kanıt bulmadığını söylüyor.
- Politico, büyük miktarda kişisel verinin etkilenmiş olabileceğini, ancak araştırmanın sürdüğünü bildiriyor. Komisyon'un çalışanların tamamını etkileyen bir ihlal bulmaması, hiç veri etkilenmediği anlamına gelmiyor.
Saldırganın kim olduğu açıklanmadı. Regnier fidye talebinden haberdar olmadığını söyledi. Politico'ya göre Komisyon'un en üst düzey iç kriz yönetimi organı acil olarak toplandı; Teknoloji Egemenliği ve Güvenlikten sorumlu Komisyon Üyesi Henna Virkkunen 18 Kasım'da diğer komisyon üyelerini bilgilendirdi.
Yani elimizde şunlar var: bir saldırı, bir araç, kapanan sistemler, belirsiz bir veri bilançosu ve kamuoyuna açıklamadan önce yaklaşık dört haftalık süre. Bu tablo bize yapay zekadan çok, kurumların ve sermayenin nasıl çalıştığını anlatıyor.
Bu Yılın Üçüncü Darbesi
Ekimdeki saldırı Komisyon'un 2026'daki ilk yarası değil.
- Ocak/Şubat: Komisyon, çalışanların mobil cihazlarını yöneten merkezi altyapıya yönelik bir saldırı açıkladı. The Record'a göre bazı çalışanların adlarına ve telefon numaralarına erişilmiş olabilir; cihazların kendisinde ihlal tespit edilmedi.
- Mart: Europa.eu sitelerini barındıran bulut altyapısı vuruldu. CERT-EU'nun incelemesini aktaran The Record'a göre yaklaşık 92 GB sıkıştırılmış veri alındı; kurum saldırıyı TeamPCP grubuna bağladı. Daha sonra veri ShinyHunters sitesinde yayımlandı.
- Ekim: İnsan kaynakları ve sağlık geri ödeme sistemleri.
Üç olayın ortak paydasına bakın: Mobil cihaz yönetimi, bulut altyapısı, insan kaynakları. Bu sistemler hem kurumsal hizmetleri hem çalışanların gündelik hayatını etkileyebiliyor. Ancak marttaki bulut saldırısı ile ekimdeki insan kaynakları olayı aynı sistemleri hedef almıyordu; olaylar arasında açıklanmış bir bağ da yok.
Bu olaylar, çalışanlara dönük hizmetlerin ve kişisel verilerin korunmasına ayrılan kaynakları ve öncelikleri sorgulamayı gerektiriyor.
Saldırgan Kim? Aleti Özneleştirmemek
Manşetler "yapay zeka saldırdı" diyor. Biz bunu düzeltelim: Yapay zekayı kullanan insanlar saldırdı.
Bu bir kelime oyunu değil. Marx'ın meta fetişizmi dediği şey, insanlar arasındaki ilişkilerin şeyler arasındaki ilişkiler gibi görünmesidir. Bugün aynı yanılsamanın yeni bir biçimiyle karşı karşıyayız: Bir aracın kim tarafından, kimin parasıyla, hangi amaçla kullanıldığı sorusu siliniyor; geriye "kendi başına saldıran makine" kalıyor.
Bu yanılsama iki işe yarıyor:
- Sorumluluğu buharlaştırır. "Yapay zeka saldırdı" denince, aracı geliştirenlerin, güvenlik kararlarını veren kurumun ve saldırıyı gerçekleştirenlerin rolleri ayrı ayrı sorgulanmaz. Bu olayda hangi açığın kullanıldığı ve saldırıyı kimin düzenlediği henüz açıklanmadı.
- Korkuyu satılabilir kılar. Öznesiz tehdit, sınırsız tehdittir. Sınırsız tehdide karşı da sınırsız bütçe istenir.
Anthropic'in tehdit raporunu okurken benzer bir dilin altını çizmiştik: "Kötüye kullanım" kavramı, doğru kullanımın sınırını kimin çizdiğini sormamızı engeller. Burada da aynı soru geçerli. Herkese açık bir araç bir kuruma saldırmak için kullanıldıysa, o aracın herkese açık hale getirilmesine kim karar verdi ve bu kararın kazancını kim topladı?
Kılıç Piyasada, Kalkan Kulüpte
Bu olayın en öğretici yanı, bir asimetriyi görünür kılması.
Bir yanda saldırganın elindeki araç: Komisyon'a göre herkese açık. Politico'nun işaret ettiği ARTEX açık kaynaklı bir araç; ticari sürümleri de bulunuyor.
Öbür yanda en güçlü savunma kapasitesi. Nisan 2026'da Anthropic, açık bulmada eşiği aştığını söylediği Mythos Preview modelini genel kullanıma açmadı; onun yerine Project Glasswing adlı kapalı bir ortaklık kurdu. Kurucu ortaklar AWS, Apple, Broadcom, Cisco, CrowdStrike, Google, JPMorganChase, Linux Foundation, Microsoft, NVIDIA ve Palo Alto Networks gibi isimlerdi. Haziranda ortaklık yaklaşık 150 yeni kuruluşa genişletildi.
Şunu açıkça söyleyelim: Bu kadar güçlü bir açık bulma aracını herkese açmamak, kendi başına anlaşılır bir tercih olabilir. Sorun tercihin kendisinde değil, tercihi kimin yaptığında ve kimin yararına işlediğinde.
Dünyanın en kritik yazılımlarını korumak için en güçlü araca kimin erişeceğine, bir özel şirket ve onun seçtiği dev şirketler karar veriyor. Bir sigorta şirketinin, kimin evinin yangından korunacağına kendi müşteri listesine bakarak karar verdiğini düşünün. Forrester'ın değerlendirmesi bile bu modelin Anthropic'i birçok siber güvenlik şirketi için temel bir bağımlılık noktası haline getirdiğini not ediyor.
Avrupa Komisyonu da bunu fark etmiş görünüyor. 7 Temmuz'da açıklanan Siber Güvenlik ve Yapay Zeka Eylem Planı, kamu ve özel kurumların en gelişmiş yapay zeka araçlarına "yapılandırılmış erişimi" için ortak bir çerçeve kurmayı ilk madde olarak sayıyor. Yani dünyanın en büyük siyasi-ekonomik bloklarından biri bile kalkana erişimi, kalkanın sahiplerinden pazarlıkla elde etmeye çalışıyor.
Tablo şu: Saldırı araçları yaygınlaşırken bazı gelişmiş savunma araçlarına erişim sınırlı kalıyor. Kılıç piyasada, kalkan kulüpte. Kulübe girmeyen belediyeler, hastaneler, okullar, küçük kooperatifler ve sendikalar bu özel modele erişemiyor; bununla birlikte başka ticari ve açık savunma araçları mevcut.
Açığı Bulan Makine, Kapatan İnsan: Müştereklerin Bedeli
Anthropic'in açıklamasına göre Glasswing ortakları ilk ayda 10 binden fazla yüksek ya da kritik düzeyde açık buldu. Ama madalyonun öbür yüzüne bakan pek olmadı.
Cloud Security Alliance'ın haziran ayındaki araştırma notuna göre 22 Mayıs 2026 itibarıyla açık kaynak geliştiricilerine bildirilen 1.596 açıktan 97'sinin yamalandığı doğrulanmıştı. Bu erken dönem fotoğrafı, sonraki aylardaki güncel yama durumunu göstermiyor. Notun başlığı meseleyi özetliyor: Yapay zekanın açık bulma hızı, açık kaynağın yama kapasitesini geride bırakıyor.
Bunu sınıfsal dile çevirelim:
- Açığı bulmak artık sermaye yoğun bir iş: büyük model, büyük hesaplama, büyük şirket.
- Açığı kapatmak hala emek yoğun bir iş: bir geliştiricinin kodu okuması, anlaması, düzeltmesi, test etmesi, yayımlaması.
- Gelişmiş araçlardan biri sınırlı bir ortaklığın elinde; başka araçlar da bulunuyor. Kapatma işi ise kimi zaman bir akşam, bir hafta sonu, gönüllü olarak kod yazan açık kaynak emekçisinin elinde.
Anthropic, Glasswing için 100 milyon dolarlık kullanım kredisi ve açık kaynak güvenlik kuruluşlarına 4 milyon dolarlık doğrudan bağış taahhüt etti. Nominal tutarlar 25'e 1 görünse de kullanım kredisi nakit bağışla doğrudan eşdeğer değil. Bu fark, kaynakların kime ve hangi biçimde aktarıldığını tartışmaya değer kılıyor.
Açık Erişim Haftası yazımızda ve Cengizhan Kaptan okumasında söylediğimiz şey burada da geçerli: Ortak ürün, ortak mülk olmadan ortak olmaz. Dünyanın dijital altyapısı açık kaynak müşterekleri üzerinde duruyor; şirketler bu müştereklerden ücretsiz yararlanıyor, şimdi bir de onlara ücretsiz iş yükü gönderiyor. Hugging Face vakasında gördüğümüz gibi, müştereklerin güvenliği de müştereklerin örgütlülüğü kadar güçlü.
Komisyon olayında hangi yazılım bileşeninin veya açığın kullanıldığı kamuya açıklanmadı. Genel olarak, kritik sistemlerin bağımlılıklarını güvenceye almak ve bunları sürdüren emeği desteklemek yaşamsal önem taşıyor.
Hız Kimin Temposu?
Avrupa Birliği Siber Güvenlik Ajansı ENISA'nın 10 Kasım'da yayımlanan yıllık raporuna göre bir güvenlik açığının keşfedilmesiyle saldırıda kullanılır hale gelmesi arasındaki süre sıfıra yaklaşıyor. Raporda atıf yapılan 2025 tarihli araştırmaya katılan kuruluşların yüzde 45'i gerekli siber güvenlik becerisine sahip uzman bulmakta zorlandığını söylüyor.
Komisyon'un bilgi işlem birimi DG DIGIT'in Politico'ya sızan bir belgesi de aynı kaygıyı taşıyor. The Next Web'in aktarımına göre belge, gelişmiş modellerin saldırıları daha hızlı, daha geniş ve daha zor fark edilir hale getireceğini, mesai saatleri dışında gelen saldırıların personel tepki veremeden büyük veri kayıplarına yol açabileceğini yazıyor ve bazı yüksek riskli durumlar için otomatik savunma öneriyor.
"Mesai saatleri dışında" ifadesine dikkat edin. Siber güvenlik, kendi doğası gereği durmayan bir zamanı dayatıyor. Saldırgan uyumuyor; o halde savunan da uyumamalı. Kurumlar farklı biçimlerde yanıt verebilir; burada iki riske dikkat çekelim:
- Güvenlik emekçisini nöbet, çağrı, sürekli tetikte olma halinde tutmak. Yani zihinsel Taylorizm dediğimiz şeyin en çıplak biçimi: dikkatin bile vardiyaya bağlanması.
- Savunmayı otomatikleştirirken bunu yalnızca kapalı, satın alınan bir hizmete ve abonelik kalemine dönüştürmek. Otomasyonun kendisi mutlaka böyle bir bağımlılık gerektirmez.
İki yol da aynı yere çıkıyor: Hız, sermayenin rekabet temposudur ve bu tempo, güvenliği emekçinin sağlığına ya da tekelin faturasına yazıyor. RTÉ'nin haberi bu yıl ABD'de ülke çapında uçuşların saatlerce durduğu ve bankacılık hizmetlerinin aksadığı kesintileri, teknoloji uzmanlarının yeni bulunan açıkları aceleyle yamalama girişimlerine bağladığını hatırlatıyor. Yani hızın kendisi de bir güvenlik riski. Acele, hatanın annesidir. Hatayı yapan değil, hatanın yapılmasına neden olan tempoyu dayatan sorumludur.
Döngüdeki İnsan yazımızda sorduğumuz soru burada yeniden karşımıza çıkıyor: Döngüde kalan insan, sistemi denetleyen mi, yoksa sistemin hatasının faturasını üstlenen mi?
AB'nin Yanıtı: Güvenlik mi, Pazar mı?
Avrupa Komisyonu'nun temmuzdaki eylem planını dikkatle okuyalım. Plan, yapay zekanın açık bulma, saldırıları otomatikleştirme ve siber olayların ölçeğini ve hızını artırma amacıyla kötüye kullanılabileceğini kabul ediyor. Ardından önlemleri sayıyor:
- Gelişmiş modellere yapılandırılmış erişim,
- Yapay Zeka Fabrikaları ve planlanan "Gigafabrikalar",
- Teknoloji Egemenliği Paketi kapsamında Avrupa'nın kendi yapay zeka kapasitesine yatırım,
- Kritik altyapı işletmecilerinin açıkları bulmak ve kapatmak için yapay zeka benimsemesi,
- Şirketleri, araştırmacıları ve kuruluşları bir araya getirecek, AB pazarının büyümesini desteklemeyi amaçlayan bir "Büyük Meydan Okuma",
- ENISA'nın kritik açık kaynak yazılımları güvence altına alma kampanyası.
Son madde önemli ve olumlu; hakkını verelim. Ama planın genel mantığı açık: Siber güvenlik, Avrupa sermayesinin ABD ve Çin karşısında payını büyüteceği yeni bir birikim alanı. "Egemenlik" kelimesi burada halkın egemenliğini değil, Avrupa tekellerinin pazar egemenliğini anlatıyor.
Bu bize tanıdık bir şemayı hatırlatıyor: Tehdit algısı ve güvenlik yatırımları aynı pazarda birbirini besleyebilir. Saldırıya ve savunmaya yarayan araçlar bazen aynı teknoloji ekosisteminde gelişse de bu, aynı şirketin her iki saldırıyı ve savunmayı yürüttüğünü göstermez. Tehdit büyüdükçe pazar büyür. Distilasyon tartışmasında gördüğümüz iki blok kavgası, burada "kimin kalkanı daha egemen" yarışına dönüşüyor. Biz bu yarışta ne Washington'un ne Brüksel'in ne Pekin'in tarafıyız. Bizim tarafımız, hizmetlerine erişimi aksayan ve verileri risk altında olabilecek emekçidir.
Şeffaflık ve Basın
Saldırı 22 Ekim'de tespit edildi. Kamuoyu 19 Kasım'da öğrendi. Arada bir ay var.
Regnier, soruşturma sürerken güvenlik önlemlerini kamuoyuyla paylaşmanın bu önlemleri zayıflatabileceğini, standart olay müdahale prosedürlerinin izlendiğini söyledi. Etkilenen kişilerin bilgilendirildiğini de ekledi; ama neyin, ne zaman, ne kadar anlatıldığı açıklanmadı.
Teknik açıdan bu gerekçenin bir mantığı olabilir. Ama sınıfsal açıdan durum şu: Bilginin ne zaman, kime, ne kadar verileceğine kurumun yönetimi karar veriyor. Politico'ya konuşan üç çalışan iletişim eksikliğinden yakındı; Komisyon ise etkilenenleri bilgilendirdiğini söylüyor. Kimin ne zaman ne öğrendiği tam olarak bilinmiyor. Mesai, izin ve sağlık gideri işlemleri aksayan emekçinin süreçte söz sahibi olması gerekiyor.
Bu, Anthropic'in tehdit raporunda gördüğümüz "şeffaflık performansının" kamu kurumundaki karşılığıdır. Şeffaflık, bilginin sahibinin onu vermek zorunda olmasıdır; burada bilgi, verenin takdiriyle ve zamanlamasıyla veriliyor.
Türkiye'den Bakınca
"Brüksel'de olmuş, bize ne?" diyebilirsiniz. Hayır, tam da bize.
Avrupa Komisyonu, dünyanın en kapsamlı veri koruma düzenlemesini yazan kurum. CERT-EU'su var, ENISA'sı var, EDPS'si var. Buna rağmen bir yılda üç kez vuruldu ve çalışanlarının verilerinin akıbeti hala belirsiz.
Şimdi Türkiye'yi düşünün:
- Devlet sistemlerinden sızan kişisel verilerin sorgu panellerinde satıldığı bir ülke,
- Bütün kimlik, sağlık, eğitim ve mali bilgilerin tek bir dijital kimlik cüzdanında toplanmasının planlandığı bir ülke (Cüzdan Bizim, Anahtar Kimin?),
- Sosyal medya hesapları için e-Devlet temelli yaş doğrulaması düzenlemesinin yürürlüğe girdiği bir ülke (Yaş Doğrulama),
- İşçilerin boyunlarına konum takip kartlarının asıldığı fabrikaların olduğu bir ülke (Boynumuzdaki Kart).
Veri ne kadar merkezileşirse, hedef o kadar büyür. Avrupa Komisyonu'nun bordro sistemi vurulabiliyorsa, tek merkezde toplanmış bir ülkenin bütün vatandaş verisi, saldırgan için ne kadar cazip bir hedef olur? Ve o gün geldiğinde, bilgiyi kimden öğreneceğiz? Gözetimin altyapısını kuranlar ile güvenliğin altyapısını ihmal edenler, aynı ellerdir. Yapay zeka ve gözetim üzerine yazdıklarımız, bu olayla bir kez daha doğrulanıyor: Toplanan her veri, korunmadığı her an, toplayanın değil, toplananın aleyhine işler.
İki Sütun: Resmi Anlatı ve Sınıfsal Okuma
| Resmi anlatı ne diyor | Sınıfsal okuma ne görüyor |
|---|---|
| "Yapay zeka saldırıları değiştiriyor." | Saldırıyı yapay zeka değil, onu kullanan insanlar yaptı. Aleti özneleştirmek sorumluluğu buharlaştırır. |
| "Bazı kurumsal uygulamalar geçici olarak kapatıldı." | Kapanan sistemler bordro, mesai, izin ve sağlık geri ödemesiydi. Bedeli emekçiler ödedi. |
| "Herkese açık bir araç kötüye kullanıldı." | Saldırı kapasitesi metalaştı ve yayıldı; en güçlü savunma kapasitesi ise kapalı bir şirket kulübüne verildi. |
| "Yapay zeka on binlerce açık buldu." | Açığı bulmak sermaye yoğun, kapatmak emek yoğun. Yük, ücretsiz ya da az ücretli açık kaynak emekçisine yıkıldı. |
| "Saldırılar artık makine hızında." | Hız, sermayenin rekabet temposudur. Güvenlik emekçisinin nöbetine ya da tekelin abonelik faturasına yazılır. |
| "AB'nin dijital egemenliğini güçlendireceğiz." | Egemenlik, halkın değil Avrupa sermayesinin egemenliği. Güvenlik yeni bir birikim alanı. |
| "Güvenlik gerekçesiyle süreci paylaşmadık." | Bilgi, yönetimin takdiriyle veriliyor. Bazı çalışanlar iletişim eksikliğinden yakındı; bilgilendirmenin kapsamı henüz açık değil. |
Bizim Tavrımız: Güvenlik Bir Müşterek Olmalı
Bu tabloya karşı söyleyeceğimiz şey basit ama kökten: Dijital güvenlik, satın alınan bir hizmet değil, kamusal bir müşterek olmalıdır.
Bunun anlamı şudur:
Kalkan herkesin olmalı. Kritik yazılımları korumaya yarayan en güçlü araçlar, şirketlerin seçtiği kulüplere değil; kamusal, denetlenebilir, demokratik kurumlar aracılığıyla belediyelere, hastanelere, okullara, sendikalara, kooperatiflere ulaşmalı. Erişimin koşullarını bir şirketin hukuk bürosu değil, kamusal bir tartışma belirlemeli.
Açığı kapatan emek ödenmeli. Açık kaynak altyapısını sürdüren geliştiricilerin emeği, bu altyapıdan milyarlar kazanan şirketlerin ve kamunun katkısıyla düzenli, güvenceli biçimde karşılanmalı. Bulunan her açık, beraberinde onu kapatacak emeğin parasını getirmeli.
Emekçinin bilme hakkı olmalı. Bir kurumda çalışanların verileri risk altındaysa, bunu basından değil, kendi kurumlarından, kendi temsilcileri aracılığıyla, zamanında ve eksiksiz öğrenmeliler. Olay müdahale süreçlerinde çalışan temsilcilerinin yeri olmalı.
Güvenlik emekçisi örgütlenmeli. Gece nöbetinde açık yamalayan, alarm başında uykusuz kalan, hatanın faturası kendisine kesilen siber güvenlik emekçisi, bilişim emekçilerinin en görünmez kesimlerinden biri. Çalışma süresi, nöbet ücreti, hata durumunda bireysel suçlamaya karşı koruma, sendikal gündemin parçası olmalı.
Siber alan militarizme teslim edilmemeli. Her büyük saldırı, daha fazla gözetim, daha fazla gizlilik, daha fazla askeri bütçe talebine dönüştürülüyor. Güvenliği gerekçe yapıp mahremiyeti tasfiye eden her adıma karşı uyanık olmalıyız.
Somut Görevler
- Kurumunuzun verisini sorun. Çalıştığınız yerde bordro, sağlık, izin bilgileriniz hangi sistemde, kimin sunucusunda, kim tarafından korunuyor? Bunu öğrenmek hakkınız. Sendika ya da işyeri temsilcisi aracılığıyla yazılı soru verin.
- Olay bildirim hakkını gündeme taşıyın. İş sözleşmelerine ve toplu sözleşmelere, veri ihlali halinde çalışanların belli bir süre içinde ve ayrıntılı biçimde bilgilendirilmesi maddesi eklenmesini talep edin.
- Açık kaynağa omuz verin. Kod yazabiliyorsanız, kullandığınız açık kaynak projelerin güvenlik açığı listelerine bakın; yazamıyorsanız, kurumunuzun bu projelere düzenli katkı vermesini talep edin.
- Belediyeleri ve kamu kurumlarını zorlayın. Yerel yönetimlerin siber güvenlik bütçeleri, kullandıkları yazılımların kaynağı ve olay müdahale süreçleri hakkında, güvenliği tehlikeye atacak ayrıntıları açıklamadan kamuoyunu bilgilendirmelerini isteyin.
- Siber güvenlik emekçileriyle temas kurun. Bilişim sendikası çalışmalarında güvenlik operasyon merkezlerinde, nöbet sisteminde çalışan arkadaşlarımızın sorunlarını ayrı bir başlık olarak ele alın.
- "Yapay zeka saldırdı" dilini düzeltin. Her paylaşımda, her tartışmada özneyi geri getirin: kim, kimin aracıyla, kimin yararına, kimin aleyhine?
Sevgili Yoldaşlar,
Avrupa Komisyonu'na yapılan saldırı, yapay zekanın saldırı yeteneklerini değiştirdiğini gösteriyor; bu doğru. Ama daha derin bir şeyi de gösteriyor: Teknoloji ne kadar değişirse değişsin, bedeli ödeyenin kim olduğu değişmiyor.
Saldırı araçları yaygınlaşıyor. Gelişmiş kalkana erişimi belirleyen kulüpler var. Açığı kapatma yükü müştereklerin emekçisine, nöbet yükü güvenlik emekçisine, hizmet kesintisi ve olası veri riski kurumun çalışanına yansıyor. Bu süreçlerin zamanında ve açık biçimde anlatılması da çalışanların hakkı.
Makine yeni, zincir eski. Ama zinciri kıracak olan da eskisi gibi örgütlü emek. Dijital güvenliği şirketlerin abonelik kalemi olmaktan çıkarıp halkın müştereği yapmak, bu yüzyılın sınıf mücadelesinin yeni cephelerinden biri. O cephede yerimizi alalım.
Kimin elinde? Kimin denetiminde? Kimin yararına? Bu üç soruyu her güvenlik haberine soralım.
Daha güzel bir gelecek için, hep birlikte.
Kaynaklar
- RTÉ / Reuters — AI tools used in cyberattack on European Commission (19 Kasım 2026)
- Reuters / Euronext — EU Commission confirms it was targeted in cyberattack through use of AI tools
- Politico — Cyberattack hits the Commission (19 Kasım 2026)
- The Record — European Commission confirms cyberattack
- The Hack Academy — European Commission confirms AI-linked cyber campaign
- The Next Web — European Commission plans to use AI to respond faster to cyberattacks (14 Ekim 2026)
- Avrupa Komisyonu — New EU plan to address the risks and opportunities of advanced AI for cybersecurity (7 Temmuz 2026)
- Euronews Türkçe — Rapor: Yapay zeka siber saldırıları sanayileştiriyor (ENISA, 10 Kasım 2026)
- The Record — EU and Dutch government announce hacks following Ivanti zero-days
- The Record — CERT-EU attributes cloud breach to TeamPCP
- Anthropic — Project Glasswing ve Expanding Project Glasswing (2 Haziran 2026)
- Cloud Security Alliance — Project Glasswing: AI Discovery Outpaces Open Source Patching Capacity
- Forrester — Project Glasswing: The 10 Consequences Nobody's Writing About Yet
Bu yazıyla bağlantılı yazılarımız: Panoptikonun Kapıcısı · Kimin Distilasyonu? · Hugging Face Vakası · Döngüdeki İnsan · Bilişim Emekçisinin El Kılavuzu · Cüzdan Bizim, Anahtar Kimin? · Yaş Doğrulama · Boynumuzdaki Kart · Yapay Zeka ve Gözetim · Açık Erişim Haftası 2026 · Ortak Ürün, Ortak Mülk Olmadan Ortak Olmaz
Bu yazı CC BY-SA 4.0 lisansıyla paylaşılmaktadır. Canlı belgedir; soruşturma ilerledikçe güncellenecektir.









