Bilgi Müşterekleri
AnasayfaKonularDizilerKılavuzlarPopüler İçeriklerHakkımızdaİletişim

Teşhis Sınıfsal, Program Yarım

Halkların İklim Zirvesi Sonuç Bildirgesine Yoldaşça Bir Okuma

13 dk okumaYazar: Oğuz Demirkapı
Teşhis Sınıfsal, Program Yarım
Sevgili Genç Yoldaşlar,

Antalya'da iki zirve aynı anda yapıldı. Birincisi Expo alanında, özel jetlerle gelen devlet başkanlarının, enerji şirketlerinin ve lobicilerin toplandığı COP31'di. Bu ikiliği dizimizin ilk yazısında Antalya'da İki İklim Zirvesi ve Krizin Sınıfı başlığıyla anlatmıştık. Ardından Antalya masasında kimin gündeminin konuşulduğunu sorduk. İkinci zirve ise Kepez'deki Mimar Sinan Kongre Merkezi'nde toplanan Halkların İklim Zirvesi'ydi (HİZ). 14 Kasım'daki Küresel Eylem Günü yürüyüşünün ardından 15-18 Kasım'da burada işçiler, köylüler, kadınlar, gençler, sendikacılar, bilim insanları ve yaşam savunucuları buluştu. Düzenleyicilerin duyurusuna göre zirvede 32 ülkeden konuşmacının katılımıyla yaklaşık 150 etkinlik planlanmıştı.

Zirve 18 Kasım'da sonuç bildirgesini yayımladı: Halkların İklim Zirvesi Sonuç Bildirgesi. Metnin başlığı şöyle: "Yaşamı Savunmak, Dünyayı Yeniden Kurmak".

Bu yazıyı bildirgeye ne dışarıdan not veren biri ne de onu olduğu gibi alkışlayan biri olarak yazıyoruz. Aynı kortejde yürüyenlerin konuşması gibi okunmalı. Türkiye'de ilk kez uluslararası ölçekte bir halk iklim zirvesi örgütlendi. Bunu yapanlar aylarca gönüllü emek verdi ve otobüs kaldırdı. Salon buldular, çeviri yaptılar, çok sayıda etkinliği aynı takvimde bir araya getirdiler. Bu emeğe saygı duyuyoruz. Saygı duyduğumuz için de metni ciddiye alıp tartışıyoruz. Eleştiriden korkmayan bir sol ancak yoldaşlarının metinlerini dikkatle okuyarak kurulur.


Önce Özet: Sekiz Tez

  1. Teşhis doğru yerde. Bildirge iklim krizini teknik bir arıza olarak değil, kapitalist üretim tarzının ve sermaye birikiminin ürünü olarak tanımlıyor. "İşçi sınıfının kolektif gücü belirleyicidir" diyor. Bu, alışılmış STK iklim dilinden ileri bir adım.
  2. Adil geçiş genişletilmiş. Geçiş yalnızca enerjiyle sınırlı tutulmuyor; tarım, madencilik, ulaşım, atık ve bakım emeği de kapsama alınıyor.
  3. Metnin en güçlü talebi işyeriyle ilgili. Tehlikeli iklim koşullarında ücret kaybı olmadan işi durdurma hakkı, doğrudan toplu sözleşmeye yazılabilecek bir madde.
  4. Mülkiyet sorusu yarım kalmış. Kök neden sermaye birikimi olarak gösteriliyor, ama fosil sermayenin mülkiyetine dokunan bir talep yok. Fosil yakıt şirketlerinin kamulaştırılması veya toplumsallaştırılması metinde yer almıyor.
  5. Emperyalizm kavramı yok. Kuzey–Güney ayrımı coğrafi bir dil. Türkiye'nin sömürülen ama aynı zamanda sermaye ihraç eden ara konumu görünmüyor.
  6. İki dil, iki metin. İncelediğimiz uzun yazılı bildirgenin İngilizce sürümünde Akkuyu ve Sinop hakkında açık talepler var; Türkçe sürümde nükleer bölüm bulunmuyor. Bununla birlikte zirvede Türkçe okunan kısa bildirgede nükleer genişlemenin durdurulması çağrısı yapıldı. Yazılı sürümler arasındaki farkın açıklanması gerekiyor.
  7. Muhatap belirsiz. Metin COP'a karşı yazılmış, ama hala COP mekanizmalarından bir şey bekliyor. Yerli iktidarı ise adıyla anmıyor.
  8. Program yok, tutum var. Her başlık doğru, ama öncelik sıralaması, takvim ve sorumlu örgüt belirtilmemiş. Bildirgenin bir eylem programına dönüşmesi, birkaç talebin seçilip işyerine ve sendikaya taşınmasına bağlı.

Şimdi bu tezleri tek tek açalım.


Bildirge Ne Diyor?

Metin Türkçe ve İngilizce iki sürüm halinde yayımlandı. Ana başlıkları şöyle sıralanıyor:

  • Doğanın hakları ve ekokırım: Ekokırımın suç sayılması, "yeşil ekstraktivizme" karşı çıkılması, yerel toplulukların haklarının tanınması.
  • Filistin: İsrail'in Gazze'deki saldırılarının kınanması, işgalin sona ermesi, savaş suçları için hesap sorulması ve Filistin halkının kendi kaderini tayin hakkı.
  • Fosil yakıtlardan çıkış ve enerji demokrasisi: Kamusal denetim altında enerji sistemleri, kooperatifler ve topluluk temelli modeller.
  • Savaş ve barış: Askeri harcamaların azaltılıp iklim finansmanına aktarılması, Türkiye'de "demokratik barışın geliştirilmesi".
  • Gıda egemenliği: Agroekoloji, tohum hakları ve zehirli pestisitlerin yasaklanması.
  • Su hakkı: Suyun piyasaya bırakılmaması, özelleştirmeye karşı çıkılması ve havza temelli adil yönetim. Veri merkezlerinin ve yapay zeka altyapılarının su tüketiminin şeffaf biçimde denetlenmesi.
  • Atık ve planlı eskitme: Atık ihracatının durdurulması ve dayanıklı üretim.
  • Kayıp ve zarar, adil geçiş: Hibe niteliğinde ve doğrudan erişilebilir iklim finansmanı, Küresel Güney'in adaletsiz borçlarının silinmesi.
  • Sahte çözümler ve bilim: Karbon piyasalarının ve riskli jeomühendisliğin eleştirisi, şirket çıkarından bağımsız bilim, fikri mülkiyet rejimlerinin dönüştürülmesi, atmosferik karbondioksit için 350 ppm hedefi.
  • Kamusal Yol: Afetlerde yardım yerine hak esası, bakımın toplumsallaştırılması, işçilerin "nefes ile ekmek arasında" seçim yapmaya zorlanmaması, enerjiye erişimin temel hak sayılması, kentlerin rant yerine haklar üzerinden yeniden düzenlenmesi.
  • Dayanışma: Müzakerelerin izlenmesi, şirketlerin denetlenmesi, ortak kampanyalar, uluslararası ağlar ve gelecek yıl Etiyopya'da yeniden buluşma hedefi.

Başlık listesi bile metnin ne kadar geniş tutulduğunu gösteriyor. Hem gücü hem de zaafı bu genişlikten geliyor.


Neden Önemli? Bildirgenin Güçlü Yanları

Sınıfı Özne Olarak Koyuyor

İklim zirvelerinde genellikle "insanlık", "gelecek nesiller" ve "paydaşlar" konuşulur. Bu dilde herkes aynı gemidedir; oysa geminin sahibi, kaptanı ve makine dairesinde çalışanı ayrı insanlardır. Halkların İklim Zirvesi bildirgesi bu dili kırıyor. Krizin kaynağını kapitalist üretim tarzına, sermaye birikimine ve şirket tekellerine bağlıyor ve "işçi sınıfının kolektif gücü belirleyicidir" diyor. Zirvenin uluslararası ilişkiler çalışma grubundan Ecehan Balta da hazırlık sürecinde zirvenin antikapitalist bir dönüşüm önerdiğini söylemişti. Metin bu iddianın arkasında duruyor.

Adil Geçişi Enerjiyle Sınırlamıyor

"Adil geçiş" kavramı yıllardır kömür madencisinin güneş paneli montajına aktarılması gibi dar bir anlamda kullanılıyor. Bildirge bu kavramı genişletiyor: tarım, madencilik, ulaşım, atık yönetimi ve bakım hizmetleri de geçişin içinde. Bakım emeğinin geçişe dahil edilmesi özellikle önemli. Kapitalizmin görünmez kıldığı yeniden üretim emeği, yani çocuğa, yaşlıya ve hastaya bakan emek, bu iklim programının merkezine yerleşiyor. "Bakımın toplumsallaştırılması" talebi de bu yüzden değerli.

Bir İşyeri Talebi: Sıcakta Ücret Kaybı Olmadan İş Bırakma Hakkı

Metnin en güçlü cümlesi bize göre şu: tehlikeli iklim koşullarında ücret kaybı olmadan işi durdurma hakkı. Bu talep inşaat iskelesindeki, seradaki, kargo deposundaki ve motosikletli kuryelikteki işçiye doğrudan sesleniyor. "İklim adaleti" soyut bir kavram olmaktan çıkıp toplu iş sözleşmesine yazılabilecek bir maddeye dönüşüyor. Bildirge işçileri dönüşümün "karar verici öznesi" olarak tanımlıyor. Bu tanımın içi en kolay bu talep üzerinden doldurulabilir.

Kamusallığı Devlet Mülkiyetine İndirgemiyor

"Kamusal Yol" bölümü kamusallığı yalnızca devlet mülkiyeti olarak tanımlamıyor; kamusal finansman, demokratik denetim, çalışanların ve hizmet kullanıcılarının katılımı, toplumsal cinsiyet eşitliği ve erişilebilirlik de tanımın içinde. Bu tanım bizim "kimin elinde, kimin denetiminde, kimin yararına" sorularımıza yakın duruyor. Kamu iktisadi teşekkülleri döneminden de biliyoruz: denetimi işçinin ve halkın elinde olmayan bir devlet işletmesi de pekala sermayenin hizmetinde çalışabilir.

Yerel Mücadeleleri Adıyla Anıyor

Bildirge "yeşil ekstraktivizm ekolojik dönüşüm değildir" bölümünde Türkiye'deki mücadeleleri tek tek sayıyor: Kazdağları, Akbelen, İliç, Develi, Varto ve Diyadin. Atık bölümünde ayrıca Aliağa gemi söküm alanına değiniyor. Ev sahipliğinin ülke içindeki ekolojik tahribatı görünmez kılamayacağını da açıkça yazıyor. İliç'in bu listede yer alması özellikle anlamlı. Şubat 2024'te dokuz maden işçisini toprağın altında bırakan siyanürlü yığın liçi heyelanı, ekolojik yıkım ile iş cinayetinin aynı olay olabileceğini göstermişti. Aliağa'yı da anmak gerekiyor: aynı ilçede bu ayın başında yaşanan HABAŞ patlamasının bir kaza değil bir üretim biçimi olduğunu yazmıştık. Soma'dan da biliyoruz: maden ocağındaki ölüm de bir sınıf meselesidir.

Teknolojiyi Görüyor

Veri merkezlerinin ve yapay zeka altyapılarının su tüketiminin kamusal denetimi, kritik mineral çıkarımında ekolojik sınırlar ve emek haklarının gözetilmesi, fikri mülkiyet rejiminin dönüştürülmesi... Bu başlıklar bir iklim bildirgesinde nadiren yan yana gelir. Yapay zeka balonunu ve hesaplama altyapısının kamusallaşması gerektiğini tartışan biz bilişim emekçileri için bu satırlar doğrudan bir ittifak çağrısı anlamına geliyor.


Bir Bakışta: Bildirgede Olan ve Geliştirilebilecek Olan

Bildirgede olanGeliştirilebilecek yön
Kriz kapitalist üretim tarzına ve sermaye birikimine bağlanıyorFosil sermayenin mülkiyeti sorulmuyor; bu şirketlerin kamulaştırılması veya toplumsallaştırılması talebi yok
İşçi sınıfı "belirleyici güç" olarak tanımlanıyorHiçbir sendika ya da konfederasyon adıyla anılmıyor, imzacı listesi yok
Kuzey–Güney eşitsizliği ve borç iptaliEmperyalizm kavramı ve Türkiye'nin ara konumu (sermaye ihracı) görünmüyor
Kazdağları, Akbelen, İliç ve diğer yerel direnişler anılıyorBu politikaları yürüten iktidar adıyla anılmıyor; Kürt meselesi yalnızca "demokratik barış" olarak geçiyor
İngilizce metinde Akkuyu ve Sinop nükleer santrallerinin durdurulması talebiİncelenen uzun Türkçe yazılı sürümde nükleer bölümü yok; Türkçe okunan kısa bildirgede nükleer genişlemeye karşı çıkılıyor
COP mekanizmalarının eleştirisiBelém–Antalya Adil Geçiş Mekanizması'ndan hala bir şey bekleniyor
Çok sayıda başlıkta kapsamlı taleplerTalepler arasında öncelik yok; takvim, görev ve sorumlu örgüt belirtilmemiş
Ücret kaybı olmadan iş bırakma hakkıİşyeri ve toplu sözleşme düzeyinde bir kampanya planı yok

Geliştirilebilir Yanlar: Yoldaşça Altı Not

Kök Neden Sermaye Birikimiyse Mülkiyet Neden Sorulmuyor?

Bildirge doğru bir teşhis koyuyor: kriz sermaye birikiminden doğuyor. Ama sıra reçeteye geldiğinde mülkiyet sorusu askıda kalıyor. Kamusal enerji sistemleri, kooperatifler ve topluluk enerjisi doğru öneriler. Fakat bunlar mevcut enerji tekellerinin mülkiyetine dokunmuyor. Kamulaştırma ya da şirketlerin toplumsallaştırılması gibi açık bir talep metinde yer almıyor.

Bu bir üslup tercihinden fazlası. Fosil sermaye mülksüzleştirilmediği sürece "fosilden çıkış" ancak sermayenin istediği hızda ve sermayenin koşullarıyla gerçekleşir. Kömür santrali kapanırken sahibine tazminat ödenir, yerine aynı holdingin güneş tarlası kurulur. İşçi ise ya yeniden eğitim kursuna ya da işsizliğe gönderilir. Akbelen'de zeytinlikleri kesen sermaye grubu yarın "yeşil enerji yatırımcısı" olarak karşımıza çıkabilir. Mülkiyet aynı ellerde kaldıkça kooperatifler tekellerin yanında küçük adacıklar olarak kalır.

Önerimiz şu: Bildirgenin enerji başlığına, fosil yakıt şirketlerinin ve elektrik dağıtım tekellerinin işçi ve halk denetiminde kamulaştırılması talebi açıkça eklenebilir. "Kamusallık yalnızca devlet mülkiyeti değildir" tespiti çok değerli. Bu tespitin devamı da şu olmalı: kamusallık mülkiyet sorusunu atlayamaz. Kurtuluş Bildirgesi üzerine yazdığımız gibi, bir programın gücü mülkiyete hangi cesaretle dokunduğuyla ölçülür.

Emperyalizm Kavramı Neden Yok?

Bildirgede "emperyalizm" sözcüğü geçmiyor. Onun yerine Küresel Güney, sömürü, işgal ve sömürgecilik kavramları kullanılıyor. Kuzey–Güney ayrımı adaletsizliği anlatmak için kullanışlı bir dil. Ama bu dil, sermayenin ülkeler arasında değil sınıflar arasında hareket ettiğini gizleyebiliyor. Kuzey'in de işçisi var, Güney'in de milyarderi.

Bu boşluk Türkiye için daha da önemli. Türkiye iklim krizinde yalnızca mağdur ülkelerden biri değil. Türk inşaat, enerji ve madencilik sermayesi Afrika'da, Orta Asya'da ve Kafkasya'da büyük yatırımlar yapıyor. Bildirge bir sonraki buluşmanın Etiyopya'da yapılmasını hedefliyor. Bu iyi bir hedef. Ama oraya gittiğimizde Türk sermayesinin bölgedeki rolünü konuşmazsak, "Güney dayanışması" kendi çelişkisini görmemiş olur. Emperyalizm kavramı bize, Türkiye gibi ara konumdaki ülkelerin hem sömürülen hem de sömüren tarafta yer alabildiğini görme imkanı veriyor.

Muhatap Kim: COP mu, Sokak mı?

Bildirge COP'a karşı yazılmış bir metin. Önceki zirvelerin (Kopenhag, Glasgow, Belém) başarısızlıklarını hatırlatıyor, karbon piyasalarını eleştiriyor. Ama aynı metin COP31'de tartışılan Belém–Antalya Adil Geçiş Mekanizması'nın yalnızca bilgi paylaşımından ibaret kalmamasını istiyor. Bu talep anlaşılabilir, hareket müzakereleri izlemek istiyor. Yine de metnin muhatabı konusunda bir kararsızlık yaratıyor.

Otuz yıllık COP deneyimi ortada. Geçen yıl Belém'de fosil yakıtlardan çıkış kararı nihai metne giremedi. Bu mekanizmalar sermayeyi bağlamıyor, çünkü sermayenin temsilcileri masanın öbür tarafında değil, masanın kendisinde oturuyor. İzleme ve değerlendirme elbette yapılmalı. Ama halkların bildirgesinin asıl muhatabı müzakereciler değil, fabrikadaki, tarladaki ve mahalledeki emekçiler olmalı. Talep dili de bu tercihe göre kurulmalı: "COP'tan şunu istiyoruz" yerine "şunu örgütleyeceğiz".

İktidarın Adını Koymak ve Kürt Meselesi

Bildirge Türkiye'yi doğrudan hedef almak yerine madencilik ve enerji politikalarını eleştiriyor. Ev sahipliğinin tahribatı gizleyemeyeceği cümlesi önemli, ama bu politikaları kimin yürüttüğü söylenmiyor. Kazdağları'nda ruhsatı veren de, Akbelen'de jandarmayı köylünün üstüne süren de, İliç'te ÇED raporunu onaylayan da belli bir iktidar. Bu iktidar aynı zamanda COP31'in ev sahibi. Siyasal muhatabın adını koymayan bir eleştiri, eleştirdiği politikaları kişisiz ve siyasetsiz bir olgu gibi gösterme riski taşır.

Kürt meselesinde de benzer bir çekingenlik var. Metinde "Kürt" sözcüğü hiç geçmiyor; yalnızca "Türkiye'de de demokratik barışın geliştirilmesi" ifadesi kullanılıyor. Barış sürecinin hassasiyetini ve koşulları anlıyoruz. Ama Varto ve Diyadin'in listede yer alması bile ekolojik yıkımla bölgedeki siyasal baskının iç içe geçtiğini gösteriyor. Barış talebini ekolojik ve sınıfsal içerikle doldurmak, adını koymaktan çekinmemekle başlar.

İki Dil, İki Metin

Bu notu en dikkatli biçimde yazmak istiyoruz, çünkü kolayca haksız bir suçlamaya dönüşebilir. Ama görmezden gelmek de yoldaşlığa yakışmaz.

Bildirgenin İngilizce sürümünde nükleer enerjiye ayrılmış bir bölüm var. O bölümde Akkuyu'da inşaatın durdurulması ("We demand a halt to construction at Akkuyu") ve Sinop projesinin iptali isteniyor. Türkçe sürümde ise bu bölüm yok. Okuduğumuz sürümde "nükleer" sözcüğü, Akkuyu ve Sinop adları Türkçe metinde hiç geçmiyor. İngilizce metinde 2025 Uluslararası Adalet Divanı danışma görüşüne ve metan–hayvancılık ilişkisine ayrılan bölümler de Türkçede yok.

Bu farkın önemli olmasının nedeni şu: Akkuyu, iktidarın en önemli prestij projelerinden biri ve Rusya ile kurulan stratejik ilişkinin simgesi. Üstelik zirvenin kendi programında, nükleersiz bir yaşamın mümkün olduğunun konuşulacağı duyurulmuştu. Yani nükleer karşıtlığı zirvede dile getirilmiş bir tutum. Ancak bu gözlem yalnızca incelediğimiz uzun yazılı sürümler için geçerli. Nitekim 18 Kasım'da Ecehan Balta'nın Türkçe okuduğu kısa bildirgede Akkuyu'dan Sinop'a nükleer genişlemenin durdurulması açıkça dile getirildi; Yeni Yaşam'ın aktardığı konuşma kamusal tutumun Türkçe de ifade edildiğini gösteriyor. Uzun yazılı metinlerdeki farkın nedeni elimizdeki belgelerle bilinmiyor; bunu öz sansürün kanıtı sayamayız. Çeviri veya son okuma aşamasında bir eksiklik varsa Türkçe sürüm tamamlanabilir. Bir halk bildirgesinin farklı sürümlerindeki taleplerin tutarlı olması önemlidir.

Bu konuda zirve meclisinden bir açıklama gelmesini bekliyoruz. Bunu suçlamak için değil, metnin tutarlılığını korumak için istiyoruz.

Program mı, Tutum Beyanı mı?

Filistin, su, gıda, atık, bilim, bakım, borç ve enerji başlıklarının hepsi doğru. Ama bir bildirge her şeyi istediğinde hiçbir şeyi önceliklendirmemiş olur. Metinde somut bir eylem takvimi yok. Tek zaman referansı gelecek yıl Etiyopya'da yeniden buluşma hedefi. Adil geçiş için demokratik bir mekanizma isteniyor, ama bu mekanizmanın nasıl işleyeceği tarif edilmiyor. İmzacı örgütlerin listesi de yok. Metin işçiler, köylüler, kadınlar, sendikalar ve bilim insanları adına konuşuyor, ama hangi sendikanın neyi üstlendiği belli değil. "Sendikalar" sözcüğü geçiyor, ama tek bir konfederasyon ya da sendika adı geçmiyor.

İşçi sınıfını "belirleyici güç" olarak tanımlayıp bu sınıfın hiçbir örgütünü adıyla anmamak, metnin en temel çelişkisi. Sınıf, örgütleri aracılığıyla özne olur. Örgütsüz bir özne yalnızca bir umut olarak kalır. Örgütlenme 2.0 yazımızda da söylediğimiz gibi, parçalanmış işçi sınıfını birleştirecek olan bildiri metinleri değil, ortak işyeri pratikleridir.


Üç Soruyla Bildirge

Her metne sorduğumuz üç soruyu bu bildirgeye de soralım.

Kimin elinde? Bildirgeye göre enerji, su, toprak ve tohum toplumun elinde olmalı. Ama bugün bunların kimin elinde olduğu ve oradan nasıl alınacağı yazmıyor. İlk soruya verilen yanıt bir temenni düzeyinde kalıyor.

Kimin denetiminde? En güçlü yanıt bu soruya verilmiş. Demokratik denetim, çalışan ve kullanıcı katılımı, kamusal finansman. Burada metin gerçekten ileri gidiyor.

Kimin yararına? Yaşamın, emekçilerin ve gelecek kuşakların yararına. Ama bu yararın kimin aleyhine kurulacağı söylenmeden bırakılmış. Her yarar, bir başkasının kaybettiği ayrıcalık üzerinden kurulur. Fosil sermayenin kaybedeceği ayrıcalık adıyla konmadıkça, "herkesin yararı" bir soyutlama olarak kalır.


Somut Görevler

Bildirgeyi bir programa çevirmek, onu yazanların olduğu kadar okuyanların da görevi. Önerilerimiz şunlar:

  • Sıcakta iş bırakma hakkını bir kampanyaya dönüştürmek. İnşaat, tarım, depo ve kurye işkollarındaki sendikalarla birlikte "ücret kaybı olmadan iş bırakma" maddesini toplu sözleşme taslaklarına yazmak. İş cinayetlerini izleyen meclislerin sıcak çarpmasından kaynaklanan ölüm verilerini bu kampanyanın omurgası yapmak.
  • İliç'ten Aliağa'ya ekoloji ve iş güvenliğini birleştirmek. Maden ve ağır sanayi havzalarında yaşam savunucularıyla işçi örgütlerinin ortak izleme komiteleri kurulmasını önermek.
  • Mülkiyet talebini bildirgeye eklemek. Bir sonraki zirve metnine, fosil yakıt ve elektrik dağıtım tekellerinin işçi ve halk denetiminde kamulaştırılması talebini önermek.
  • Türkçe metni tamamlatmak. Zirve meclisinden, Türkçe ve İngilizce metinler arasındaki farkın açıklanmasını ve nükleer bölümünün Türkçe metne eklenmesini istemek.
  • Sendikaları metne imzacı yapmak. Bildirgeyi konfederasyonların ve işkolu sendikalarının yönetim kurullarına taşımak, imzacı listesi oluşturmak.
  • Veri merkezlerinin su ve enerji tüketimini izlemek. Bilişim emekçileri olarak Türkiye'de kurulan ve kurulması planlanan veri merkezlerinin kaynak tüketimini açık veriyle izleyen bir çalışma başlatmak.
  • Etiyopya'ya Türk sermayesi dosyasıyla gitmek. Bir sonraki buluşmaya, Türk sermayesinin Afrika'daki maden, enerji ve inşaat yatırımlarının ekolojik ve emek bilançosunu çıkaran bir rapor hazırlamak.

Sevgili Yoldaşlar,

Antalya'da iki zirve vardı. Birinde devletler ve şirketler, sermayenin krizi nasıl yöneteceğini konuştu. Ötekinde halklar, krizi kimin yarattığını ve kimin ödediğini konuştu. İkinci zirvenin bildirgesi teşhiste sınıfsal bir netliğe ulaştı. Bu, Türkiye'deki ekoloji hareketi açısından küçümsenecek bir kazanım değil.

Ama teşhisten sonra reçete geliyor. Reçetenin adı da mülkiyet, örgüt ve öncelik. Bildirge "işçi sınıfının kolektif gücü belirleyicidir" diyor. Biz de aynı şeyi söylüyoruz. Bu gücü belirleyici kılacak olan bildirge metinleri değil; bu metinlerin bir şantiyede, bir maden ocağında, bir depoda işçilerin kendi taleplerine dönüşmesi.

Yaşamı savunuyoruz, dünyayı yeniden kuracağız. Bu dünyanın nasıl kurulacağını da birlikte, örgütlü biçimde ve yoldaşça tartışarak belirleyeceğiz.

Dayanışmayla.


İlgili Başlıklar

Haber Bülteni Aboneliği